Θάνος Πλεύρης: «Το μεταναστευτικό πρόβλημα της χώρας είναι η Λιβύη και η Κρήτη»

Ως το κατεξοχήν κεντρικό μέτωπο των μεταναστευτικών πιέσεων προς την Ελλάδα προσδιόρισε τη θαλάσσια διαδρομή από τη Λιβύη προς την Κρήτη ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, περιγράφοντας μία ριζική μετατόπιση της γεωγραφίας των ροών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην εκπομπή «Σήμερα» του ΣΚΑΪ, ο κ. Πλεύρης ανέλυσε τα δεδομένα που καταγράφουν εκτίναξη των αφίξεων στην Κρήτη κατά 105% —την ώρα που το Αιγαίο καταγράφει ιστορικό χαμηλό με πτώση 70%—, επισημαίνοντας ότι οι συνολικές ροές από τη Βόρεια Αφρική έχουν ήδη αγγίξει τις 24.000 μέσα στο 2026, με αποκορύφωμα τις 5.000 αφίξεις μόνο κατά τον μήνα Οκτώβριο.

Απαντώντας στις έντονες ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών του νησιού, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Κρήτη λειτουργεί αποκλειστικά ως ενδιάμεσος σταθμός άμεσης μεταγωγής και όχι ως αποθήκη ψυχών, καθώς στις τοπικές δομές παραμένουν σήμερα περίπου 1.000 άτομα, ενώ προειδοποίησε ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να ενεργοποιήσει έκτακτα μέτρα ευρείας κλίμακας εάν η συνεργασία των λιβυκών αρχών για την ανάσχεση των αναχωρήσεων δεν αποδώσει άμεσα καρπούς.

Η μετατόπιση των ροών: Ιστορικό χαμηλό στο Αιγαίο, έξαρση 24.000 αφίξεων από τη Λιβύη

Αναλύοντας τη χαρτογράφηση των μεταναστευτικών πιέσεων με αφορμή και τα στοιχεία που τέθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο κ. Πλεύρης προχώρησε σε σαφή διαχωρισμό ανάμεσα στα παραδοσιακά περάσματα από την Τουρκία και στον νέο νότιο διάδρομο:

«Το Αιγαίο αντιθέτως είναι σε ιστορικό χαμηλό. Το Αιγαίο, με τα χθεσινά στοιχεία, είμαστε στις 8.300 ροές στους δέκα-έντεκα μήνες, είναι στο 70% κάτω. Ο Έβρος σταθερά έχει 6.000 με 8.000 ροές τον χρόνο, κινήθηκε στις 7.500 πέρυσι και φέτος είναι περίπου στο ίδιο επίπεδο με μικρή άνοδο το καλοκαίρι. Το Αιγαίο και ο Έβρος μαζί, ό,τι είναι Τουρκία, είναι στις 16.000. Το πρόβλημα το μεταναστευτικό στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή είναι η Λιβύη».

Σύμφωνα με τον υπουργό, η θαλάσσια αυτή διαδρομή άρχισε να ενεργοποιείται το 2024, κατέγραψε 21.000 αφίξεις το 2025 και κατά το τρέχον έτος έχει ήδη φτάσει τις 24.000 ροές, ενώ απομένει ενάμισης μήνας για την ολοκλήρωση του έτους. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η δυναμική του φθινοπώρου: ενώ μέχρι τον Αύγουστο η πορεία ήταν αντίστοιχη της περσινής, από τα τέλη του καλοκαιριού σημειώθηκε απότομη κλιμάκωση, η οποία έφτασε στο αποκορύφωμά της τον Οκτώβριο με 5.000 καταγεγραμμένες αφίξεις σε έναν μόλις μήνα.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται, σύμφωνα με τον υπουργό, και με γεωπολιτικούς παράγοντες, καθώς η κινητικότητα εντάθηκε μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Όπως εξήγησε, η Λιβύη διαθέτει τεράστιες δεξαμενές μεταναστών τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική επικράτειά της, με τη δυτική πλευρά να παράγει μεγάλες ροές. Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς την Τρίπολη, τονίζοντας ότι τα κονδύλια λαμβάνονται από την επίσημη κυβέρνηση της δυτικής Λιβύης, γεγονός που επιβάλλει στην ευρωπαϊκή και ελληνική διπλωματία να συνδέσει αυστηρά τις εκταμιεύσεις με την έμπρακτη επιχειρησιακή αποτροπή στα παράλια.

Η κατάσταση στην Κρήτη: «Πέρασαν 24.000 και παραμένουν 1.000» – Το καθεστώς των μεταγωγών

Απαντώντας στις αιτιάσεις ότι η Κρήτη επωμίζεται δυσανάλογο βάρος και ότι οι διαμαρτυρίες των κατοίκων για τη δημιουργία προσωρινών χώρων υποδοχής είναι εύλογες, ο κ. Πλεύρης απέρριψε την εκτίμηση περί εγκλωβισμού μεταναστών στο νησί, παρουσιάζοντας το μοντέλο ταχείας εκκένωσης προς την ενδοχώρα:

«Η Κρήτη έχει στηριχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό, γιατί αυτή τη στιγμή που μιλάμε στην Κρήτη υπάρχουν 1.000 άτομα και έχουν περάσει 24.000. Έρχονται σε κλειστές και ανοιχτές δομές που έχουμε. Έχουμε 33 δομές συνολικά στη χώρα. Συνολικά οι ροές στην Ελλάδα, ακόμα και με την Κρήτη, είναι μειωμένες συγκριτικά με πέρυσι, κατά 20.000 κάτω καλοκαίρι με καλοκαίρι, ακριβώς επειδή το Αιγαίο είχε πέρυσι 25.000 ροές και φέτος έχει οκτώ».
Όπως υπογράμμισε, η κεντρική διοίκηση εφαρμόζει διαδικασίες άμεσης διαλογής (screening) και μεταφοράς των αφιχθέντων εκτός Κρήτης, προκειμένου να αποτραπεί η παγίωση υπερπληθυσμού στις τοπικές εγκαταστάσεις προσωρινής στέγασης.

Το τρίπτυχο αντιμετώπισης: Διπλωματική πίεση, κλειστές δομές και απελάσεις

Παρουσιάζοντας τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της κυβέρνησης για τη διαχείριση της κρίσης, ο υπουργός Μετανάστευσης ανέλυσε τις τρεις διακριτές γραμμές δράσης που βρίσκονται σε εξέλιξη:

Στο πρώτο επίπεδο εντάσσεται η διπλωματική κινητοποίηση απέναντι στις λιβυκές αρχές, την οποία έχουν αναλάβει το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Ναυτιλίας μέσω του Λιμενικού Σώματος. Στόχος είναι η πίεση για αποτελεσματικότερη επιτήρηση της εκτεταμένης ακτογραμμής της Λιβύης, με ενίσχυση των περιπολιών (για παράδειγμα, διπλασιασμός των επιχειρησιακών σκαφών από τέσσερα σε οκτώ), απορρίπτοντας πρόωρες ευρωπαϊκές κυρώσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των τοπικών αρχών.

Στο δεύτερο επίπεδο, αρμοδιότητας του Υπουργείου Μετανάστευσης, εφαρμόζεται αυστηρός διαχωρισμός των νεοεισερχομένων βάσει του προφίλ τους:

«Μόλις φτάσει κάποιος εδώ, σπάμε αναλόγως του προφίλ: αν έχει πιθανότητες να πάρει άσυλο πηγαίνει σε ανοιχτή δομή, αν δεν έχει πιθανότητες να πάρει άσυλο πηγαίνει σε κλειστή δομή προαναχωρησιακού τύπου».

Ως παράδειγμα αυτής της πολιτικής, ανέφερε τις αναγκαστικές επιστροφές υπηκόων

Μπανγκλαντές, σημειώνοντας ότι ήδη πραγματοποιήθηκε δεύτερη ειδική πτήση charter επιστροφής, μετά από ανάλογη επιχείρηση την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ προγραμματίζονται ακόμη δύο, παρά το γεγονός ότι κάθε τέτοια πτήση 50 ατόμων δεσμεύει περίπου 100 αστυνομικούς συνοδούς. Ειδική μνεία έκανε μάλιστα στην περίπτωση αλλοδαπού στο Ναύπλιο που διαφήμιζε στα κοινωνικά δίκτυα ότι η είσοδος στην Ελλάδα γίνεται ανεξέλεγκτα, επισημαίνοντας ότι εντοπίστηκε, του ανακλήθηκε το καθεστώς νομιμότητας και επαναπροωθήθηκε άμεσα στη χώρα καταγωγής του.

Το τρίτο επίπεδο αφορά την προετοιμασία για την επόμενη ημέρα. Καθώς επίκειται η χειμερινή και εαρινή περίοδος, ο υπουργός κατέστησε σαφές ότι η Αθήνα δεν προτίθεται να αρκεστεί στην παθητική διαχείριση των μεταφορών:

«Αν τυχόν αυτή η συνεργασία με τη Λιβύη δεν επιτευχθεί, είμαστε σε κρίσιμο σημείο. Είναι προφανές ότι είμαστε έτοιμοι, όπως ο ίδιος ο πρωθυπουργός το καλοκαίρι είπε, να αναλάβουμε μέτρα που θα είναι πολύ μεγαλύτερης κλίμακας».