Φόροι στα τσιγάρα: Νέα διαπραγμάτευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση – Τι ζητά η Ελλάδα και γιατί δεν υπάρχει συμφωνία

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών οικονομικών διαπραγματεύσεων βρίσκεται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, η αναθεώρηση της φορολογίας στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν νέα συμβιβαστική πρόταση, με στόχο να περιοριστούν οι διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών για το ύψος και τον χρόνο εφαρμογής των αυξήσεων.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που ζητούν μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο και χαμηλότερους ελάχιστους φορολογικούς συντελεστές, εκφράζοντας ανησυχία για τις επιπτώσεις στις τιμές και στο παράνομο εμπόριο.

Τι πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η συζήτηση ξεκίνησε μετά την πρόταση που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Ιούλιο του 2025 για την αναθεώρηση της ευρωπαϊκής οδηγίας φορολόγησης καπνού.

Για τα τσιγάρα, η αρχική πρόταση προβλέπει αύξηση του ελάχιστου ειδικού φόρου κατανάλωσης από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια.

Η μεταβολή αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 139% του συγκεκριμένου ελάχιστου φορολογικού ορίου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η λιανική τιμή κάθε πακέτου θα αυξηθεί υποχρεωτικά κατά το ίδιο ποσοστό.

Η τελική τιμή επηρεάζεται από το συνολικό φορολογικό καθεστώς, την εμπορική πολιτική και τις συνθήκες κάθε εθνικής αγοράς.

Φορολόγηση και νέων προϊόντων νικοτίνης

Η ευρωπαϊκή πρόταση δεν περιορίζεται στα συμβατικά τσιγάρα.

Περιλαμβάνει για πρώτη φορά κοινά ελάχιστα φορολογικά όρια για κατηγορίες όπως τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικών τσιγάρων και τα σακουλάκια νικοτίνης.

Στόχος της Επιτροπής είναι η επικαιροποίηση του φορολογικού πλαισίου ώστε να καλύπτει προϊόντα που έχουν αποκτήσει μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά τα τελευταία χρόνια.

Γιατί υπάρχουν διαφωνίες

Οι διαπραγματεύσεις έχουν αναδείξει διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Ορισμένες χώρες υποστηρίζουν την ταχύτερη αύξηση των ελάχιστων φόρων, θεωρώντας ότι οι υψηλότερες τιμές μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της κατανάλωσης καπνού.

Άλλες χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και για το ενδεχόμενο ενίσχυσης της παράνομης αγοράς.

Η διαφωνία αφορά επομένως τόσο το ύψος των συντελεστών όσο και την ταχύτητα εφαρμογής τους.

Τι ζητά η Ελλάδα

Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει την ανάγκη ηπιότερης προσαρμογής, με μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο.

Σύμφωνα με τις δημόσιες αναφορές του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, ένα από τα συμβιβαστικά σενάρια μεταθέτει τις αυξήσεις προς το 2036.

Η Αθήνα συνδέει τις επιφυλάξεις της με τον κίνδυνο αύξησης του λαθρεμπορίου, την επίδραση των τιμών στους καταναλωτές και τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής αγοράς.

Το ζήτημα του παράνομου εμπορίου

Οι χώρες που ζητούν πιο αργή αύξηση των φόρων υποστηρίζουν ότι η μεγάλη διαφορά τιμών μεταξύ νόμιμων και παράνομων προϊόντων ενδέχεται να ενισχύσει τα δίκτυα λαθρεμπορίου.

Από την άλλη πλευρά, οι πολιτικές υψηλότερης φορολόγησης προβάλλονται διεθνώς και ως μέτρο προστασίας της δημόσιας υγείας, καθώς μπορούν να επηρεάσουν την κατανάλωση καπνού.

Η αποτελεσματικότητα των μέτρων εξαρτάται από τον συνδυασμό φορολογικής πολιτικής, ελέγχων και δράσεων πρόληψης.

Απαιτείται ομοφωνία στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Για την υιοθέτηση της νέας φορολογικής οδηγίας απαιτείται ομοφωνία των 27 κρατών-μελών στο Συμβούλιο.

Επομένως, η σημερινή συζήτηση δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη εγκριθεί νέοι φόροι ή ότι αλλάζουν άμεσα οι τιμές στα ελληνικά περίπτερα.

Εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν σε επόμενο στάδιο.

Το αποτέλεσμα του σημερινού Ecofin θα καθορίσει εάν υπάρχει περιθώριο σύγκλισης ή εάν η μεταρρύθμιση θα καθυστερήσει περαιτέρω.