Η ΔΕΘ είναι κομματική εξέδρα; Υπάρχει ένα ερώτημα που αξίζει να τεθεί χωρίς κομματικές παρωπίδες.
Τι ακριβώς είναι σήμερα η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης;
- Μια μεγάλη οικονομική και εμπορική διοργάνωση;
- Ένας θεσμός προβολής της παραγωγής και της επιχειρηματικότητας;
- Ένα σημείο συνάντησης της αγοράς με την πολιτεία;
Ή μήπως, πλέον, μια από τις σημαντικότερες πολιτικές σκηνές της χώρας;
Η απάντηση, αν παρακολουθήσει κανείς τη δημόσια συζήτηση γύρω από τη φετινή 90ή ΔΕΘ, δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Οι εκθέτες, οι επιχειρήσεις, οι νέες τεχνολογίες, τα προϊόντα, οι επενδύσεις και η παραγωγή μοιάζουν πολλές φορές να περνούν σε δεύτερο πλάνο. Στο προσκήνιο βρίσκονται οι πολιτικοί αρχηγοί, οι ομιλίες τους, οι εξαγγελίες τους, οι αντιπαραθέσεις τους και κυρίως η πολιτική αξιοποίηση κάθε παρουσίας.
Η ίδια η φετινή διοργάνωση παρουσιάζεται ήδη ως μια περίοδος με έντονο προεκλογικό άρωμα, με τις πολιτικές ομιλίες και τις συνεντεύξεις Τύπου να αποτελούν κεντρικό κομμάτι της επικαιρότητας.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Η έκθεση ή το πολιτικό σκηνικό;
Η ΔΕΘ έχει ιστορία, συμβολισμό και οικονομικό βάρος. Δεν δημιουργήθηκε για να αποτελέσει μια ακόμη κομματική εξέδρα.
Η πολιτική παρουσία είναι απολύτως θεμιτή. Το κράτος πρέπει να βρίσκεται εκεί. Οι υπουργοί πρέπει να ακούν την αγορά. Ο πρωθυπουργός πρέπει να συνομιλεί με επιχειρηματίες και παραγωγικούς φορείς. Η αντιπολίτευση δικαιούται να καταθέτει τις δικές της προτάσεις.
Αυτό είναι δημοκρατία.
Άλλο όμως πολιτική παρουσία και άλλο πολιτική κατάληψη του θεσμού.
Όταν η συζήτηση για μια διεθνή έκθεση αρχίζει και τελειώνει στο «τι θα πει ο πρωθυπουργός», «τι θα απαντήσει η αντιπολίτευση», «ποιος κέρδισε τις εντυπώσεις» και «πόσες μονάδες θα κερδίσει το κόμμα», τότε η έκθεση έχει αρχίσει να χάνει τον πραγματικό της προσανατολισμό.
Και μαζί της χάνει κάτι και η ίδια η Θεσσαλονίκη.
Συμβαίνει το ίδιο στην Ευρώπη;
Ναι, οι μεγάλες ευρωπαϊκές εκθέσεις δεν είναι αποκομμένες από την πολιτική.
Η Hannover Messe, για παράδειγμα, φιλοξενεί κορυφαίους πολιτικούς και κυβερνητικούς αξιωματούχους. Στη διοργάνωση του 2026 συμμετείχε ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz, ενώ οργανώθηκε ειδική ευρωπαϊκή πολιτική εκδήλωση με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και εκπροσώπων της βιομηχανίας.
Η διαφορά όμως βρίσκεται στον ρόλο.
Εκεί η πολιτική συζήτηση συνδέεται άμεσα με το αντικείμενο της έκθεσης: βιομηχανία, τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη, ανταγωνιστικότητα, παραγωγικότητα, επενδύσεις και ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική. Η ίδια η διοργάνωση περιγράφει τον χώρο ως σημείο συνάντησης πολιτικής, επιχειρήσεων και ακαδημαϊκού κόσμου.
Δεν είναι δηλαδή:
«Ήρθα στην έκθεση για να κάνω πολιτική».
Είναι:
«Ήρθα στην έκθεση για να συζητήσω την πολιτική που αφορά την έκθεση και την οικονομία».
Η διαφορά μπορεί να μοιάζει μικρή. Στην πραγματικότητα είναι τεράστια.
Και υπάρχει και το αντίθετο παράδειγμα
Ας δούμε τη Foire de Paris.
Μια από τις ιστορικότερες εκθέσεις της Γαλλίας εξακολουθεί να προβάλλεται κυρίως ως μια μεγάλη γιορτή εμπορίου, κατανάλωσης, καινοτομίας, γαστρονομίας, δημιουργίας και γαλλικής παραγωγής. Η διοργάνωση του 2026 προσέλκυσε περισσότερους από 400.000 επισκέπτες και παρουσιάστηκε ως ένα μεγάλο shopping και ψυχαγωγικό γεγονός.
Ο δήμαρχος του Παρισιού Emmanuel Grégoire ήταν παρών στα εγκαίνια της διοργάνωσης. Η πολιτική όμως δεν αποτέλεσε το περιεχόμενο της έκθεσης.
Και αυτό είναι το σημαντικό.
Ο πολιτικός μπορεί να επισκέπτεται την έκθεση χωρίς η έκθεση να γίνεται πολιτικός χώρος.
Τι έχουμε χάσει στην Ελλάδα;
Ίσως έχουμε μπερδέψει τον θεσμό με το τηλεοπτικό του αποτύπωμα.
Η ΔΕΘ έχει γίνει ένα τεράστιο πολιτικό γεγονός επειδή η πολιτική σκηνή χρειάζεται ένα μεγάλο φθινοπωρινό βήμα.
Κάθε Σεπτέμβριο, η χώρα περιμένει τις εξαγγελίες.
- Φορολογικές ελαφρύνσεις
- Επιδόματα
- Μισθούς
- Συντάξεις
- Μέτρα για τη μεσαία τάξη
- Παροχές
- Υποσχέσεις
- Αντιπαραθέσεις
Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, υπάρχει μια έκθεση.
Το ερώτημα όμως θα έπρεπε να είναι διαφορετικό:
Τι παράγει η Ελλάδα;
- Ποια ελληνική επιχείρηση μεγαλώνει;
- Ποια καινοτομία μπορεί να γίνει διεθνής;
- Ποια παραγωγική μονάδα δημιουργεί θέσεις εργασίας;
- Ποιες επενδύσεις μπορούν να αλλάξουν την οικονομία της Βόρειας Ελλάδας;
- Πώς θα αυξηθούν οι εξαγωγές;
- Πώς θα συνδεθεί η έρευνα με την παραγωγή;
- Πώς θα αποκτήσει η χώρα πραγματική βιομηχανική βάση;
Αυτές θα έπρεπε να είναι οι ερωτήσεις που θα κυριαρχούν.
Όχι μόνο το ποιος πολιτικός κέρδισε τις εντυπώσεις.
Η ΔΕΘ χρειάζεται αποπολιτικοποίηση, όχι αποκλεισμό της πολιτικής
Δεν υποστηρίζει κανείς ότι οι πολιτικοί πρέπει να φύγουν από τη ΔΕΘ.
Το αντίθετο.
Πρέπει να είναι εκεί.
Αλλά ως συνομιλητές της παραγωγής και όχι ως πρωταγωνιστές μιας διαρκούς προεκλογικής παράστασης.
Η κυβέρνηση πρέπει να παρουσιάζει πολιτικές για την οικονομία.
Η αντιπολίτευση πρέπει να παρουσιάζει εναλλακτικές πολιτικές.
Οι επιχειρήσεις πρέπει να παρουσιάζουν προϊόντα, τεχνολογίες και επενδύσεις.
Οι επιστήμονες πρέπει να παρουσιάζουν γνώση.
Οι νέοι επιχειρηματίες πρέπει να παρουσιάζουν το αύριο.
Και ο επισκέπτης πρέπει να φεύγει από τη ΔΕΘ έχοντας δει κάτι περισσότερο από πολιτικά περίπτερα και τηλεοπτικά πάνελ.
Να έχει δει την Ελλάδα που παράγει.
Η μεγάλη ευκαιρία
Ίσως, λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι ότι η ΔΕΘ έχει πολλή πολιτική.
Ίσως είναι ότι έχει λίγη έκθεση.
Μια σύγχρονη Διεθνής Έκθεση θα μπορούσε να γίνει ο καθρέφτης της ελληνικής παραγωγής και ταυτόχρονα το εργαστήριο της επόμενης ημέρας.
Να φέρνει την πολιτική κοντά στην επιχειρηματικότητα, όχι την επιχειρηματικότητα κάτω από την πολιτική.
Να μετράει επενδύσεις και συμφωνίες, όχι μόνο πολιτικές ατάκες.
Να αναδεικνύει επιχειρήσεις και ανθρώπους, όχι μόνο αρχηγούς.
Να συζητά για το αύριο, όχι να λειτουργεί ως προθέρμανση της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Γιατί μια έκθεση μπορεί να φιλοξενεί πολιτικούς.
Δεν πρέπει όμως να γίνεται η ίδια πολιτική.
Και ίσως ήρθε η ώρα να ξαναθυμηθούμε τι σημαίνουν τα τρία γράμματα:
ΔΕΘ.
Διεθνής.
Έκθεση.
Θεσσαλονίκης.
Και όχι:
Διαρκής Εκλογική Θέα.
