Μπαίνει τέλος στα κοινόβια με τους μετανάστες

Με διπλό στόχο, αφενός, να σταματήσει η εκμετάλλευση φτωχών και αδύναμων ανθρώπων που πληρώνουν όσα έχουν μόνο και μόνο για να διανυκτερεύσουν σε μια καρέκλα και, αφετέρου, να σταματήσει η υποβάθμιση της ζωής και της καθημερινότητας οικογενειών που ζουν σε κτίρια πλάι στα άτυπα κοινόβια, έρχεται η νομοθετική ρύθμιση που θα απαγορεύει τη συστηματική διάθεση κλινών ή θέσεων ύπνου σε ακίνητα με χρήση κατοικίας και παράλληλα θα αντιμετωπίζει την παράνομη υπεκμίσθωση.

Η ρύθμιση, την οποία προανήγγειλε με δηλώσεις του ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, προβλέπει κυρώσεις και πρόστιμα τόσο για τον ιδιοκτήτη/μισθωτή του ακινήτου όσο και για εκείνον που ενδεχομένως το εκμισθώνει και τελικά το υπενοικιάζει εισπράττοντας ποσά ανάλογα με την «υπηρεσία» που παρέχει.

Τιμοκατάλογος

Οπως έχουν διαπιστώσει τόσο οι αστυνομικές αρχές όσο και οι υγειονομικές υπηρεσίες που αναρίθμητες φορές έχουν κληθεί από άλλους ενοίκους των κτιρίων να παρέμβουν, υπάρχει τιμοκατάλογος για τη διαμονή: στα 10 ευρώ κοστολογείται η διαμονή και ο ύπνος σε μια καρέκλα, τα διπλά κοστίζει το στρώμα και πολύ παραπάνω ο ύπνος σε κρεβάτι έστω και για μια νύχτα, ενώ άλλα χρήματα απαιτούνται για ύπνο και μπάνιο.

Πολύ συχνά οι ίδιες θέσεις ύπνου διατίθενται σε άλλους κατά τη διάρκεια της ημέρας, σε άλλους κατά τη νύχτα, ανάλογα με τη δυνατότητά τους να πληρώσουν το αντίτιμο, αφού δεν είναι δεδομένο ότι ένας άστεγος μπορεί να πληρώσει για να κοιμηθεί σε ένα διαμέρισμα έστω για δύο ημέρες συνεχώς. Οι κυρώσεις που προωθούνται δεν αφορούν σε καμία περίπτωση τους ανθρώπους που είναι προφανή θύματα εκμετάλλευσης, αλλά τους εκμισθωτές.

Η ρύθμιση, ωστόσο, όπως τόνισε ο κ. Χρυσοχοΐδης απαντώντας σε επικρίσεις που δέχτηκε, επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα πραγματικό πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν κατά κανόνα επίσης φτωχοί άνθρωποι και μετανάστες. Τα άτυπα κοινόβια στη συντριπτική πλειονότητα έχουν διαμορφωθεί σε πολυκατοικίες του κέντρου της Αθήνας, δίπλα σε διαμερίσματα όπου ζουν οικογένειες μεταναστών.

«Πόσο ασφαλείς είναι οι οικογένειες και τα παιδιά τους όταν όλο το εικοσιτετράωρο μπαινοβγαίνουν άγνωστοι μέσα στο κτίριο; Πόσο ήσυχοι κοιμούνται για να εργαστούν την επόμενη μέρα όταν η οχλαγωγία είναι συνεχής; Πόσο ασφαλείς είναι ως προς την υγιεινή όταν σε ένα διαμέρισμα στοιβάζονται 30 και 40 άτομα ή και ακόμη περισσότερα;» σημειώνουν στελέχη της Κατεχάκη.

Κενό νόμου

Σύμφωνα με την προωθούμενη νομοθετική ρύθμιση, τα άτυπα υπνωτήρια παρατηρούνται κυρίως στην Αθήνα και η πρακτική περιλαμβάνει τη συστηματική παροχή κλινών ή θέσεων ύπνου (bed sharing/capsule style rentals), συχνά μέσω παράνομης υπεκμίσθωσης και χωρίς καμία τήρηση των προβλεπόμενων υγειονομικών, πολεοδομικών ή τουριστικών προδιαγραφών.

Στην ελληνική νομοθεσία έως τώρα υπάρχει ουσιαστικά κενό νόμου και τα προβλήματα που δημιουργούνται είναι κυρίως:

– Κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία και ασφάλεια από την υπερσυγκέντρωση ατόμων σε χώρους χωρίς επαρκή αερισμό, υποδομές υγιεινής και εξόδους κινδύνου.
– Υποβάθμιση της ποιότητας ζωής στις πολυκατοικίες με καθημερινή εναλλαγή άγνωστων προσώπων, αλλοίωση της κοινωνικής συνοχής των πολυκατοικιών, θόρυβος και ανασφάλεια για τους μόνιμους κατοίκους.
– Φοροδιαφυγή και αθέμιτος ανταγωνισμός, αφού πρόκειται για δραστηριότητες χωρίς νόμιμη άδεια, που δεν αποδίδουν τους αναλογούντες φόρους και ανταγωνίζονται αθέμιτα τα νόμιμα ξενοδοχεία ή και τα επίσημα καταλύματα βραχυχρόνιας ρύθμισης.

Τι προβλέπεται

Συνεπώς, η προωθούμενη νομοθετική διάταξη θα απαγορεύει τη συστηματική διάθεση κλινών σε ακίνητα με χρήση κατοικίας. Ειδικότερα, θα προβλέπεται:

1/ Απαγόρευση της συστηματικής εκμίσθωσης, υπεκμίσθωσης ή με οποιονδήποτε τρόπο παραχώρησης χρήσης μεμονωμένων κλινών ή θέσεων ύπνου προς διαμονή ή ανάπαυση σε ακίνητα που φέρουν, κατά τις πολεοδομικές διατάξεις, χρήση κατοικίας.
2/ Ως «θέση ύπνου ή κλίνη» νοείται οποιαδήποτε διαμορφωμένη υποδομή (κρεβάτι, κουκέτα, στρώμα ή άλλη κατασκευή) που προορίζεται για διαμονή ή ανάπαυση ανά κλίνη ή θέση ύπνου.
3/ Ως «συστηματική παροχή θέσεων ύπνου» νοείται η διάθεση μεμονωμένων κλινών ή τμημάτων δωματίου ακινήτου με χρήση κατοικίας σε εναλλασσόμενους διαμένοντες έναντι ανταλλάγματος, με ημερήσια ή βραχεία διάρκεια διαμονής, όπου οι χρήστες δεν συνδέονται με συγγενικό ή συντροφικό δεσμό.

Βεβαίως, στις διατάξεις της ρύθμισης που προωθείται δεν εμπίπτουν τα ακίνητα που διαθέτουν νόμιμη άδεια λειτουργίας ή είναι γνωστοποιημένα ως τουριστικά καταλύματα, οι θεσμοθετημένες δομές, οι ξενώνες, τα οικοτροφεία και εν γένει οι εγκαταστάσεις παροχής υπηρεσιών σε άστεγους και εξαρτημένα άτομα, καθώς και οι Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, οι οποίες λειτουργούν δυνάμει ειδικών κανονιστικών ή νομοθετικών διατάξεων.

Ελεγχοι και πρόστιμα

Την αρμοδιότητα των ελέγχων θα έχουν η ΑΑΔΕ, η Οικονομική Αστυνομία, η Δημοτική Αστυνομία, οι Πολεοδομικές Υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Τουρισμού. Οταν θα διαπιστώνεται η παράβαση, το διαμέρισμα θα σφραγίζεται είτε προσωρινά, είτε οριστικά από την Αστυνομία αυτεπαγγέλτως μετά από καταγγελία ή αναφορά δημόσιας αρχής.

Τα πρόστιμα που θα θεσμοθετηθούν ανέρχονται:

– Πρόστιμο ύψους 10.000 ευρώ στον μισθωτή, υπεκμισθωτή, παραχωρησιούχο, κάτοχο ή νομέα του ακινήτου που εκμεταλλεύεται την απαγορευμένη χρήση, την επιτρέπει ή τη διευκολύνει.
– Πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ στον εκμισθωτή εφόσον αποδεικνύεται ότι τελούσε σε γνώση της απαγορευμένης χρήσης και την ανέχθηκε, διευκόλυνε ή την επέτρεψε.

Εάν η παράβαση συνεχίζεται μετά την κοινοποίηση της πράξης διακοπής της δραστηριότητας, επιβάλλεται επιπλέον διοικητικό πρόστιμο 1.000 ευρώ για κάθε ημέρα συνέχισης αυτής, μέχρι την πλήρη συμμόρφωση και την άρση της παράνομης χρήσης.

Σε περίπτωση υποτροπής το πρόστιμο διπλασιάζεται και διατάσσεται η σφράγιση του ακινήτου, ενώ σε περίπτωση δεύτερης υποτροπής το προβλεπόμενο ανώτατο όριο προστίμου τριπλασιάζεται. Ο παραβάτης θα ενημερώνεται για την παράβαση και το πρόστιμο που του επεβλήθη με συστημένη επιστολή και θα οφείλει να το εξοφλήσει εντός 5 εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία παραλαβής της.