Εθισμένος στο TikTok ένας στους δύο Έλληνες κάτω των 30 ετών

Σχεδόν οι μισοί νέοι της Generation Z που συμμετείχαν σε ελληνική μελέτη εμφάνισαν συμπτώματα εθισμού στο TikTok, αναδεικνύοντας τις διαστάσεις της προβληματικής χρήσης της δημοφιλούς πλατφόρμας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το ποσοστό στην Gen Z ανέρχεται σε 49,3%, ενώ ο μέσος χρόνος που περνούν οι νέοι στο TikTok φτάνει τις 2,3 ώρες ημερησίως.

Η έρευνα εξετάζει τη σχέση της προβληματικής χρήσης του TikTok με το άγχος, την κατάθλιψη και την ποιότητα του ύπνου, καταγράφοντας παράλληλα διαφορές μεταξύ των γενεών και των δύο φύλων. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Psychiatry International, στο άρθρο με τίτλο “Associations Between Problematic TikTok Use, Anxiety, Depression and Sleep Quality: Sex and Generation Differences”.

Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα

Η μελέτη διεξήχθη από το Εργαστήριο Κλινικής Επιδημιολογίας του Τμήματος Νοσηλευτικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με τη συμμετοχή 1.033 χρηστών του TikTok, ηλικίας 18 έως 60 ετών. Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν ο αναπληρωτής καθηγητής Πέτρος Γαλάνης, η καθηγήτρια Ευμορφία Κούκια, η επίκουρη καθηγήτρια Πολυξένη Μαγγούλια, ο επίκουρος καθηγητής Ιωάννης Μωύσογλου, η διδάκτορας Αγλαΐα Κατσιρούμπα και η υποψήφια διδάκτορας Ζωή Κατσιρούμπα.

Για την αξιολόγηση της προβληματικής χρήσης της πλατφόρμας χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα TikTok Addiction Scale, ένα εργαλείο έξι ερωτήσεων που αναπτύχθηκε από το ίδιο εργαστήριο. Η ελληνική έκδοσή της είναι διαθέσιμη δωρεάν στο διαδίκτυο, ώστε οι χρήστες να μπορούν να απαντήσουν στις ερωτήσεις και να αξιολογήσουν τις συνήθειες χρήσης τους.

Υψηλότερα ποσοστά στην Gen Z και στις γυναίκες

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 33,3% του συνολικού δείγματος εντάχθηκε στην ομάδα υψηλού κινδύνου για εθισμό στο TikTok. Οι διαφορές μεταξύ των ηλικιακών ομάδων ήταν ιδιαίτερα έντονες: Συμπτώματα εθισμού καταγράφηκαν στο 49,3% της Generation Z, στο 20% των millennials και στο 6,5% της Generation X.

Η προβληματική χρήση εμφανίστηκε συχνότερα και στις γυναίκες. Συγκεκριμένα, το ποσοστό των γυναικών με συμπτώματα εθισμού έφτασε το 34,4%, έναντι 29,9% στους άνδρες. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφηκε και στον χρόνο χρήσης. Οι συμμετέχοντες περνούσαν κατά μέσο όρο 1,8 ώρες ημερησίως στο TikTok. Για την Gen Z, ο χρόνος αυτός αυξανόταν στις 2,3 ώρες, ενώ για τους millennials ανερχόταν σε 1,3 ώρες και για την Generation X σε 0,8 ώρες την ημέρα.Η διαφορά παρέμενε αισθητή και στη συνολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Η Gen Z αφιέρωνε κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες καθημερινά στα social media, έναντι 2,9 ωρών για τους millennials και 2,1 ωρών για την Generation X.

Η σύνδεση με το άγχος, την κατάθλιψη και την υπνηλία

Ένα από τα βασικά ευρήματα της μελέτης αφορά τη συσχέτιση της προβληματικής χρήσης του TikTok με δείκτες ψυχικής υγείας και ύπνου. Οι συμμετέχοντες με περισσότερα συμπτώματα εθισμού εμφάνιζαν συχνότερα έντονο άγχος, συμπτώματα κατάθλιψης και υπνηλία.

Ειδικότερα, όσοι εμφάνιζαν συμπτώματα εθισμού παρουσίαζαν 2,5 φορές συχνότερα συμπτωματολογία έντονου άγχους, 2,7 φορές συχνότερα συμπτώματα κατάθλιψης και 1,8 φορές συχνότερα υπνηλία, σε σύγκριση με όσους δεν εμφάνιζαν αντίστοιχα συμπτώματα εθισμού.

Τα ποσοστά ήταν ενδεικτικά της διαφοράς μεταξύ των δύο ομάδων:

• Έντονο άγχος: Το 57,6% όσων εμφάνιζαν συμπτώματα εθισμού παρουσίαζε και συμπτώματα έντονου άγχους, έναντι 23,8% των υπόλοιπων χρηστών.
• Κατάθλιψη: Το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 43% στους χρήστες με συμπτώματα εθισμού, έναντι 15,8% στους μη εθισμένους.
• Υπνηλία: Το 78,2% της πρώτης ομάδας εμφάνιζε συμπτώματα υπνηλίας, έναντι 43% της δεύτερης.

Παράλληλα, στο σύνολο των συμμετεχόντων, το 35% εμφάνιζε συμπτώματα έντονου άγχους, το 24,9% συμπτώματα κατάθλιψης και το 54,7% συμπτώματα υπνηλίας. Και στις τρεις κατηγορίες, τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στην Gen Z.

Συγκεκριμένα, συμπτώματα έντονου άγχους αναφέρθηκαν από το 46,8% της Gen Z, έναντι 28,5% των millennials και 10,3% της Generation X. Για τα συμπτώματα κατάθλιψης, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 31,2%, 22,7% και 9,2%. Όσον αφορά την υπνηλία, το ποσοστό στην Gen Z έφτασε το 70,8%, έναντι 44,1% στους millennials και 23,4% στην Generation X.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τη σημασία της διερεύνησης των συνηθειών χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες. Ωστόσο, η συσχέτιση μεταξύ προβληματικής χρήσης του TikTok και συμπτωμάτων άγχους, κατάθλιψης ή υπνηλίας δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η χρήση της πλατφόρμας προκαλεί αυτά τα προβλήματα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα φαινόμενα συνυπάρχουν συχνότερα και υπογραμμίζουν την ανάγκη περαιτέρω έρευνας.

Η μελέτη προσφέρει, παράλληλα, ένα εργαλείο για την αξιολόγηση της προβληματικής χρήσης του TikTok. Η ελληνική έκδοση της TikTok Addiction Scale είναι διαθέσιμη μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Εργαστηρίου Κλινικής Επιδημιολογίας.