Η κλιματική αλλαγή «ανοίγει τον δρόμο» στον χανταϊό;

Πριν από περίπου 30 χρόνια στην Παταγονία, καταγράφηκε για πρώτη φορά επιστημονικά η πιθανότητα μετάδοσης του χανταϊού από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Μέχρι τότε θεωρούνταν ότι ο χανταϊός, μεταδίδεται μόνο μέσω επαφής με τρωκτικά.

Λίγα χρόνια αργότερα, ένα νέο ξέσπασμα στην ίδια περιοχή επιβεβαίωσε με πιο σαφή τρόπο τη διαπροσωπική μετάδοση, όταν κρούσμα που παρευρέθηκε σε κοινωνική εκδήλωση σε χωριό οδήγησε σε αλυσίδα μολύνσεων με 11 θανάτους, δείχνοντας πόσο επικίνδυνες μπορεί να γίνουν τέτοιες συνθήκες.

Οι αναφορές αυτές επανέρχονται στο προσκήνιο, μετά τα πρόσφατα περιστατικά στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, όπου τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, με τον ΠΟΥ να εξετάζει το ενδεχόμενο η μόλυνση να προηγήθηκε της επιβίβασης και να αποκλείει το σενάριο μιας πανδημίας.

Χανταϊός: Ο ιός, τα ζώα και ο ρόλος του περιβάλλοντος

Οι επιστήμονες, επισημαίνουν ότι η Αργεντινή καταγράφει εδώ και δεκαετίες κρούσματα χανταϊού, κυρίως της λεγόμενης «ανδικής» παραλλαγής, στην οποία έχει παρατηρηθεί και περιορισμένη μετάδοση μεταξύ ανθρώπων.

Παρόλα αυτά, η εικόνα της χώρας δεν θεωρείται σήμερα διαφορετική από το παρελθόν, με τα περιστατικά να παραμένουν σε σχετικά σταθερά επίπεδα.

Ένας βασικός παράγοντας που εξετάζεται είναι η συμπεριφορά των τρωκτικών, τα οποία επηρεάζονται έντονα από τις καιρικές συνθήκες. Ξηρασίες, βροχοπτώσεις και αλλαγές στη βλάστηση φαίνεται να επηρεάζουν τον πληθυσμό τους, άρα και την πιθανότητα επαφής με ανθρώπους.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιστήμονες σημειώνουν ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να παίζει έμμεσο ρόλο, δημιουργώντας συνθήκες που επιτρέπουν την εμφάνιση του ιού σε νέες περιοχές ή την αύξηση των κρουσμάτων. Παρά την ανησυχία, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό παραμένει χαμηλός, καθώς η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο δεν είναι εύκολη.

Οι περισσότερες λοιμώξεις παγκοσμίως καταγράφονται στην Ασία και την Ευρώπη, ενώ στη Λατινική Αμερική η Αργεντινή εμφανίζει τα περισσότερα περιστατικά στην περιοχή.

Ωστόσο, η θνητότητα διαφέρει σημαντικά ανά γεωγραφική περιοχή και στέλεχος του ιού, με τις πιο επικίνδυνες μορφές να εμφανίζονται κυρίως στην αμερικανική ήπειρο. Παρά τις σταθερές επιδημιολογικές εικόνες, επιστήμονες προειδοποιούν ότι η διαχείριση του χανταϊού απαιτεί συνεχή επένδυση σε έρευνα, υγεία και περιβαλλοντική παρακολούθηση.

Σημειώνουν ότι η γνώση υπάρχει, αλλά η επάρκεια πόρων και υποδομών είναι κρίσιμη για την αποτελεσματική αντιμετώπιση.

Την ίδια στιγμή, διεθνείς οργανισμοί τονίζουν ότι οι ασθένειες αυτού του τύπου δεν γνωρίζουν σύνορα, υπογραμμίζοντας πως η συνεργασία και η επαρκής χρηματοδότηση της δημόσιας υγείας παραμένουν βασικά εργαλεία για την πρόληψη μελλοντικών κρίσεων.