Μπλε φως από οθόνες: Πώς και πόσο επηρεάζει πραγματικά τα μάτια;

Τι είναι το μπλε φως και γιατί μας απασχολεί τόσο τώρα τελευταία;

Πάμε για λίγη φυσική τώρα, το μπλε φως είναι μέρος του ορατού φάσματος και εκπέμπεται φυσικά από τον ήλιο. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί στο επίκεντρο της προσοχής λόγω της αυξημένης χρήσης ψηφιακών συσκευών όπως κινητά, υπολογιστές και tablets. Οι οθόνες LED εκπέμπουν σημαντική ποσότητα μπλε φωτός, πράγμα το οποίο έχει εγείρει ανησυχίες σχετικά με την επίδρασή του στη γενικότερη υγεία των ματιών.

Αν και το μπλε φως δεν είναι από μόνο του έτσι «κακό», η υπερβολική έκθεση, ιδιαίτερα σε ώρες που δεν υπάρχει φυσικό φως, μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που λειτουργεί και ανταποκρίνεται το οπτικό μας σύστημα.

Πώς επηρεάζει τα μάτια η καθημερινή χρήση οθονών

Η παρατεταμένη και χωρίς αύριο χρήση οθονών δεν προκαλεί άμεσα βλάβες στα μάτια, αλλά σχετίζεται με μια σειρά από ενοχλήσεις που περιγράφονται έτσι ωραία στον όρο «ψηφιακή καταπόνηση των ματιών». Και συχνά πυκνά έρχονται στο προσκήνιο συμπτώματα όπως ξηροφθαλμία, θολή όραση, πονοκέφαλοι και αίσθημα κόπωσης. Ε, άμα είσαι όλη μέρα στα σόσιαλ, youtube και καζινο NetBet αυτά θα έχεις. 

Το μπλε φως σίγουρα παίζει έναν ρόλο στα παραπάνω, αλλά δεν είναι και ο μοναδικός παράγοντας. Η μειωμένη συχνότητα βλεφαρίσματος, η κακή στάση σώματος και το να κοιτάμε όλη την ώρα σε να σημείο σε κοντινή απόσταση συμβάλλουν εξίσου αρνητικά. Με απλά λόγια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο «τι βλέπουμε», αλλά και «πώς το βλέπουμε».

Μπλε φως, ύπνος και ξεκούραση

Ένα από τα πιο κλάσικ θέματα που έχουν σχέση με το μπλε φως είναι το πως επιδρά στον κιρκάδιο ρυθμό, τουτέστιν το εσωτερικό μας «ρολόι». Η έκθεση σε μπλε φως τις βραδινές ώρες μπορεί να μειώσει την παραγωγή μελατονίνης, ναι αυτής της ορμόνης που είναι υπεύθυνη για τον ύπνο μας.

Αυτό λιανά σημαίνει ότι η χρήση κινητού ή υπολογιστή πριν τον ύπνο μπορεί να μας δυσκολέψει να κοιμηθούμε και να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου μας. Δεν είναι τυχαίο που πολλοί ειδικοί προτείνουν την αποφυγή οθονών τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο, όχι 5-10 λεπτά που κάνουν πολλοί. 

Υπάρχει κίνδυνος για μόνιμη βλάβη;

Έως τώρα, μελέτες δεν έχουν δείξει ότι το μπλε φως από τις οθόνες προκαλεί άμεση και μόνιμη βλάβη στον αμφιβληστροειδή. Οι εντάσεις που εκπέμπονται από τις συσκευές είναι πολύ χαμηλότερες σε σύγκριση με την έκθεση στο φυσικό ηλιακό φως.

Από την άλλη, η μακροχρόνια έκθεση εξακολουθεί να είναι αντικείμενο μελέτης. Φυσικά, δεν υπάρχει λόγος για πανικό, αλλά είναι καλό να παίρνουμε μερικά προληπτικά μέτρα, ειδικά εμείς που περνάμε πολλές ώρες σε καθημερινή βάση μπροστά από οθόνες.

Υπάρχουν ειδικά γυαλιά για μπλε φως;

Τα γυαλιά με φίλτρο μπλε φωτός έχουν γίνει ιδιαίτερα τα μόδας τώρα τελευατία. Υπόσχονται μείωση της καταπόνησης των ματιών και καλύτερο ύπνο. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα είναι ακόμα… ντεμί.

Ορισμένες μελέτες δείχνουν μικρή βελτίωση, ενώ άλλες δεν βρίσκουν κάποια σημαντική διαφορά. Αν κάποιος νιώθει ότι τον βοηθούν, ας τα χρησιμοποιεί, αλλά δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση κάποια «μαγική λύση».

Tips για να προστασία 

Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχουν απλοί τρόποι για να μειώσετε την καταπόνηση. Πάμε να τους δούμε. 

Η γνωστή μέθοδος 20-20-20 είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, τι είναι αυτό; Κάθε 20 λεπτά, εστιάστε σε κάτι σε απόσταση περίπου 6 μέτρων για 20 δεύτερα. Αυτό βοηθά τα μάτια να «ξεκουραστούν».

Ακόμη ακόμη, ρυθμίζστε τη φωτεινότητα της οθόνης ανάλογα με το περιβάλλον σας, να χρησιμοποιείτε το night mode και να έχετε τη δέουσα απόσταση από την οθόνη.

Μην ξεχνάτε και κάτι απλό αλλά σημαντικό, να ανοιγοκλείνετε τα μάτια σας πιο συχνά. Ακούγεται κάπως χαζό να πούμε, αλλά όταν είμαστε χαμένοι, έχουμε την τάση να το ξεχνάμε.

Τελικά είναι μύθος ή πραγματικότητα;

Το μπλε φως από τις οθόνες δεν είναι ο «εχθρός» που συχνά μας παρουσιάζουν, αλλά ούτε και κάτι που πρέπει να αγνοούμε. Η επίδρασή του είναι κυρίως έμμεση, κάνει τα μάτια να κουράζονται και μάς χαλάει τον ύπνο.

Το θέμα είναι το μέτρο. Με σωστές και καλές συνήθειες και μερικές μικρές αλλαγές, μπορείτε να χρησιμοποιείτε τις συσκευές σας χωρίς να επιβαρύνετε σημαντικά την όρασή σας. Άλλωστε, στην digital εποχή, είναι ουτοπία να αποφεύγουμε τις οθόνες, αλλά μπορούμε να μάθουμε να τις χρησιμοποιούμε πιο smart.