GREEN

Τα λειτουργικά θέματα της ανακύκλωσης συσκευασιών

Κατά τα τελευταία έτη η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά και προετοιμάζει τη θέσπιση ενός νομοθετικού πακέτου για την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και μέσω αυτής  την τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της περιβαλλοντικής προστασίας.

Οι προτεινόμενες δράσεις αποσκοπούν στην επανένταξη των προϊόντων στον οικονομικό κύκλο, ακόμα και μετά την ολοκλήρωση του κύκλου ζωής τους, με στόχο περισσότερη ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση και εκτιμάται πως πρόκειται να αποφέρουν οφέλη τόσο για το περιβάλλον όσο και για την οικονομία.

Τι γίνεται στην Ελλάδα

Η Ελλάδα έχει διανύσει μόλις 14 έτη στον δρόμο της Ανακύκλωσης σε σχέση με τα άλλα κράτη που μετρούν αρκετές δεκαετίες και σε αυτά τα χρόνια καθοριστικά είναι τα αποτελέσματα του Μπλε κάδου στις Συσκευασίες, ανάμεσα στις προσπάθειες των λοιπών Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης που ασχολούνται με άλλα υλικά.

Τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) στο πλαίσιο της διαχείρισης της νομικής υποχρέωσης των συμβεβλημένων επιχειρήσεων έχουν συγκεκριμένο και απόλυτα οριοθετημένο αντικείμενο και δεν είναι υπεύθυνα για την ανακύκλωση των απορριμμάτων γενικά, αυτών που λέμε δηλαδή Αστικά Στερεά Απόβλητα. Για τις μεγάλες και ρυπογόνες ποσότητες των οργανικών οικιακών αποβλήτων ουσιαστικά δεν υφίσταται ανακύκλωση.

Σήμερα, όσον αφορά στο Σύστημα Ανακύκλωσης Συσκευασιών στον μπλε κάδο που οργανώνει η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης, τουλάχιστον 297 ΟΤΑ έχουν συμβληθεί και έτσι καλύπτεται περίπου το 93% του πληθυσμού με μπλε κάδους / κώδωνες. Τα αποτελέσματα και η αποδοχή του μπλε κάδου από τους πολίτες δίνουν θετικά μηνύματα. Μόλις το 2015, η ΕΕΑΑ κατέγραψε υπερεπίτευξη των στόχων της χώρας ξεπερνώντας κατά πολύ την υποχρέωσή της, όπως αυτή ορίζεται από τις συμβεβλημένες ποσότητες, με τα ποσοστά των ανακυκλώσιμων υλικών συσκευασίας να παρουσιάζουν άνοδο της τάξης του 10% σε σχέση με το 2014. Ανάλογη πορεία εκτιμάται ότι θα αποτυπωθεί και για το τρέχον 2016.

Μετά από 14 συναπτά έτη λειτουργίας στην ανακύκλωση συσκευασιών είναι φυσικό να έχουν εντοπιστεί και σημεία που χρήζουν τη λήψη μέτρων.

Το ζήτημα της εισαγωγής «ξένων υλικών» στον μπλε κάδο, είναι ίσως το βασικό πρόβλημα που παρατηρείται. Το φαινόμενο αυτό είναι πολυπαραγοντικό. Για να αντιληφθούμε την αιτία του, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι το σύστημα των πράσινων και μπλε κάδων είναι αλληλένδετο. Έτσι λοιπόν, όταν οι πρώτοι παρουσιάζουν κάποιο πρόβλημα ή δυσλειτουργία, αυτή αυτόματα μεταφέρεται και στους δεύτερους. Όταν για παράδειγμα μία περιοχή παρουσιάζει έλλειψη πράσινων κάδων συγκριτικά με το ποσοστό του πληθυσμού της ή η αποκομιδή από τα απορριμματοφόρα δεν είναι αρκετά συχνή, είναι λογικό να επιβαρύνεται ο μπλε κάδος με κοινά απορρίμματα.

Επίσης, κάποιες φορές αναφέρεται ότι η αποκομιδή των σκουπιδιών από τους μπλε κάδους γίνεται από συμβατικά απορριμματοφόρα. Ωστόσο, ένα τέτοιο πρόβλημα είναι μικρής κλίμακας και σίγουρα δεν είναι μη αντιμετωπίσιμο. Όταν οι πολίτες βλέπουν ένα κοινό απορριμματοφόρο να συλλέγει ανακυκλώσιμα από τους Μπλε Κάδους, αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι ενδεχομένως το απορριμματοφόρο αυτό έχει αναλάβει, για το συγκεκριμένο δρομολόγιο, μόνο την αποκομιδή των ανακυκλώσιμων υλικών. Σε περιπτώσεις βλάβης των οχημάτων της ανακύκλωσης για παράδειγμα, είναι λογικό κοινά απορριμματοφόρα να αναλαμβάνουν την αποκομιδή υλικών συσκευασίας από τους Μπλε Κάδους και μόνον από αυτούς.

Όταν βέβαια όχημα συλλογής συλλέγει ταυτόχρονα μπλε κάδους και κάδους κοινών απορριμμάτων, πρόκειται σίγουρα για απαράδεκτη ενέργεια που αποτελεί παραβίαση του πλαισίου λειτουργίας και επιφέρει πλήγμα στην αξιοπιστία της Ανακύκλωσης. Οι πολίτες που τυχόν παρατηρούν τέτοια φαινόμενα μπορούν και πρέπει να τα αναφέρουν στο Δήμο τους και στη συνέχεια στην ΕΕΑΑ.

Αξίζει να σημειωθεί πως η ΕΕΑΑ γίνεται αποδέκτης λίγων δεκάδων τέτοιων αναφορών το χρόνο, αριθμός που είναι ασήμαντος σε σχέση με τα χιλιάδες δρομολόγια που εισέρχονται κανονικά στα Κέντρα Διαλογής. Έχει επομένως σημασία να τονιστεί, επειδή αυτό αποτυπώνει την γενική εικόνα, πως ετησίως πιστοποιείται η εκτέλεση – από τους σχεδόν 300 συνεργαζόμενους ΟΤΑ – 110.000 δρομολογίων συλλογής μπλε κάδου, με ειδικά οχήματα συλλογής που έχει παραχωρήσει η ΕΕΑΑ και πως αυτά τα δρομολόγια καταγράφονται, ζυγίζονται και φωτογραφίζονται κατά την είσοδό τους στα Κέντρα Διαλογής.

Τέλος η αφαίρεση ανακυκλώσιμων υλικών από γυρολόγους από τους μπλε κάδους, αποτελεί μια ακόμα συνέπεια της κρίσης. Ως δυσάρεστη απόρροια μάλιστα της δυσμενούς οικονομικής κατάστασης της χώρας, αυτό το γεγονός έχει και κοινωνικές διαστάσεις. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί την λήψη μέτρων, η αρμοδιότητα για τα οποία βρίσκεται στις αρχές. Αυτό που κρίνεται σημαντικότερο είναι η διερεύνηση από τις Αρχές, της διαδρομής κατά την περαιτέρω διακίνηση και εμπορία των αφαιρούμενων υλικών, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο πρόκειται για περιβαλλοντικά ορθή και οικονομικά / φορολογικά σύννομη πρακτική και να ληφθούν τα ανάλογα κατά περίπτωση μέτρα.

Η αφαίρεση υλικών από τους Μπλε Κάδους εκ των πραγμάτων, επιβαρύνει την ανακύκλωση συσκευασιών τόσο λειτουργικά, σε επίπεδο ΟΤΑ, όσο και οικονομικά. Προκαλεί δυσμενείς συνέπειες στα στοιχεία απόδοσής της, καθόσον με την αφαίρεση των χρήσιμων υλικών επιδεινώνεται δραματικά η ποιότητα του εναπομείναντος υλικού και καθίσταται δυσχερέστερη η διαλογή του. Υπολογίζεται ότι το 2015 από τους μπλε κάδους αφαιρέθηκαν περίπου 20-25.000 τόνοι υλικών.

Εκτιμάται ότι πιθανή λειτουργία της Ανακύκλωσης  σε πολλαπλά ρεύματα θα ενέτεινε το φαινόμενο της αφαίρεσης των υλικών μιας και διαχωρισμένα τα υλικά θα είναι κατά πολύ ευκολότερο να αφαιρεθούν από τους κάδους.

Close