Macrame-Voulisma
Karnagians ΚΩΤΣΟΒΟΛΟΣ Ποτηράκι

BOX Cafe

ΔΕΤΟΡΑΚΗΣ
ΕΛΛΑΔΑ

Δημογραφικό: 35% μείωση του πληθυσμού στην Ελλάδα μέχρι το 2060

Το δημογραφικό, η γήρανση πληθυσμού και η αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας είναι ορισμένα από τα θέματα που αναλύονται στη νέα μελέτη, με τίτλο «Η οδυνηρή δεκαετία και οι αλλεπάλληλες κρίσεις».

GMG

SKALA

LE DELICE ΣΕΡΓΙΑΝΙ Kosa

Η εν λόγω μελέτη για το δημογραφικό, πραγματοποιήθηκε από την πανεπιστημιακό, αντιπρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Δημογραφικών Μελετών και μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Νέας Υόρκης, νομικό και δημογράφο Ήρας Έμκε-Πουλοπούλου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2021, ο πληθυσμός της Ελλάδας ανερχόταν σε 10,7 εκατ. κατοίκους, δηλαδή κατά 400.000 ανθρώπους μειωμένος από το 2011. Η μελέτη προβλέπει ότι έως το 2060 στις χώρες του ΟΟΣΑ ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας 20-64 χρόνων, θα παρουσιάσει κατά μέσο όρο μείωση 10%. Στην Ελλάδα η μείωση «θα φτάσει το 35%».

DROP Cafe Palermo TECH HUB

«Μείωση του πληθυσμού, κατάρρευση των γεννήσεων, αύξηση των θανάτων, εκτόξευση της δημογραφικής γήρανσης, αρνητικό μεταναστευτικό ισοζύγιο αποτελούν το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας το 2022. Δεν είναι δημιούργημα της οδυνηρής δεκαετίας και των αλλεπάλληλων κρίσεων, αλλά επιδεινώθηκε σοβαρά από αυτές. Είναι μία κατάσταση που έχει αρχίσει εδώ και δεκαετίες και για τα αποτελέσματα της οποίας οι επιστήμονες χτυπούσαν το καμπανάκι ήδη από τη δεκαετία του 1980, όταν οι γεννήσεις εμφανίστηκαν μειωμένες κάτω από το επίπεδο αντικατάστασης των γενεών. Έκτοτε η κατάσταση βαίνει επιδεινούμενη» σημειώνει η ερευνήτρια και προσθέτει: «Η χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου του ελληνικού λαού είναι η σημαντικότερη αιτία επιδείνωσης της δημογραφικής κατάστασης της χώρας. Τα νέα ζευγάρια που αδυνατούν να επιβιώσουν με χαμηλούς μισθούς σε περιβάλλον ακρίβειας ακόμη και για τα στοιχειώδη, δεν αποφασίζουν εύκολα να αποκτήσουν παιδιά. Επιπλέον, αυξάνεται η ηλικία των γυναικών που αποφασίζουν να γίνουν μητέρες άπαξ. Πόσω μάλλον δις και τρις…».

Παράλληλα, στο κεφάλαιο «παιδιά και νέοι της Ελλάδας», αναλύεται πως επέδρασε η καραντίνα του κορωνοϊού ιδίως σε παιδιά περιορισμένα στο σπίτι με τον γονέα που κακοποιεί, με ενδεικτική την περίπτωση της Κύπρου, όπου ο εγκλεισμός στο σπίτι έδειξε αύξηση κατά 30% των περιστατικών βίας προς γυναίκες και παιδιά.

Mechanical Solutions

Τεντοτεχνική

Μερίδα εφήβων που μεγάλωσαν σε προβληματικά περιβάλλοντα με κακοποιητικές συμπεριφορές και, την περίοδο του εγκλεισμού λόγω επιδημίας κλήθηκαν να συμμετέχουν σε εξ αποστάσεως διδασκαλία, παρουσίασαν βίαιη και παραβατική συμπεριφορά, μιμούμενοι ακραίες συμπεριφορές των γονιών τους.

Στο μεταξύ ,το bullying τείνει να γίνει συνήθης κατάσταση στα σχολεία, με τη λεκτική βία να προκρίνεται μεταξύ των μαθητών του δημοτικού και τη σωματική μεταξύ εκείνων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Περισσότεροι από τους μισούς στο σύνολο των μαθητών δέχονται διαφόρων μορφών bullying με έναν στους τρεις να υφίσταται εκφοβισμό μέσα στους χώρους του σχολείου.

Zuper Service

Οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στα παιδιά

Η μακρά περίοδος της οικονομικής κρίσης, που καταπόντισε το βιοτικό επίπεδο των οικογενειών με την έτσι κι αλλιώς ισχνή οικονομική επιφάνεια, επηρέασε δραματικά την ψυχολογία των παιδιών. Το μεγαλύτερο, ωστόσο, πλήγμα, φαίνεται πως δέχθηκαν τα παιδιά κατά τις περιόδους των εγκλεισμών λόγω κορωνοϊού (περίοδο της ανθρωπότητας κατά την οποία, τα κλειστά σχολεία ξεπέρασαν ακόμη και εκείνα του β΄ παγκοσμίου πολέμου) δεδομένης της παραμονής τους στο σπίτι, στον πυρήνα του συχνά προβληματικού από την ανέχεια περιβάλλοντος.

Έρευνα του Εθνικού Ινστιτούτου για την Υγεία δείχνει ότι οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της καραντίνας και του φόβου για την ασθένεια σε συνδυασμό με τις οικονομικές επιπτώσεις (ύφεση, αύξηση του αριθμού των ανέργων) θα επηρεάσουν στο μέλλον τα παιδιά των νέων 10-18 χρόνων. Τα δε παιδιά με υποκείμενα ψυχικά νοσήματα παρουσιάζουν υπερδιπλάσια ποσοστά άγχους και κατάθλιψης, ενώ από τον γενικό πληθυσμό της χώρας ένα σημαντικό ποσοστό παιδιών εμφανίζουν ψυχικά νοσήματα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Επιπλέον, έρευνα του Child Mind Institute την περίοδο της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης του ιού (2021) αποκαλύπτει ότι στην Ελλάδα, ένα στα πέντε παιδιά ανησυχεί ότι η οικογένειά του θα χάσει τα προς το ζην εξαιτίας της πανδημίας.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση έρχεται να επισφραγίσει τη δραματικότητα του τοπίου για τους ανηλίκους (ακολούθως για όλες τις ηλικίες), καθώς αυτοί γίνονται οι πρώτοι αποδέκτες της νέας επιδείνωσης του οικογενειακού βιοτικού επιπέδου.

Ο πόλεμος, η ακρίβεια και η ενεργειακή κρίση

«Η ενεργειακή κρίση από τα μέσα του 2021 και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 είχαν δραματικές επιπτώσεις στο εισόδημα των κατοίκων της Ελλάδας, με αποτέλεσμα τη χειροτέρευση της ποιότητας ζωής των οικογενειών μικρομεσαίου εισοδήματος. Τα παιδιά υποφέρουν ιδιαίτερα από την υποβάθμιση του βιοτικού τους επιπέδου.

Η ακρίβεια και οι ανατιμήσεις στην αξία του ρεύματος και των ειδών πρώτης ανάγκης προβλέπεται από την ΕΕ (LEAK: Energy prices will remain high and volatile until at least 2023, EU Commission says – Euractiv, 18 February 2022) ότι θα διατηρηθούν μέχρι το 2023» σημειώνει η κ. Έμκε Πουλοπούλου.

Η σχολική βία

Όπως επισημαίνει η κ. Έμκε – Πουλοπούλου, «ενδοσχολική και εξωσχολική βία θορυβούν ιδιαίτερα την ελληνική κοινωνία. Ξυλοδαρμοί, κλωτσιές, τραυματισμοί, άγριες επιθέσεις, κυρίως σε σχολεία της Αττικής, είναι πια καθημερινότητα. Αλλά πρόκειται για πολυπαραγοντικό φαινόμενο, που επηρέασαν η επιδημία και ο εγκλεισμός. Άλλαξε η ζωή των παιδιών και των εφήβων, κλείστηκαν στο σπίτι χωρίς δραστηριότητες και με περισσότερη ψηφιακή ενασχόληση. Όταν υπάρχει ένταση στην οικογένεια, το παιδί ασυνείδητα την αναπαράγει. Το ίδιο και τον ζόφο της τηλεόρασης, αντίστοιχα και την πρωτοφανή βία στα διαδικτυακά παιχνίδια του».

Σε ό,τι αφορά τις επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών στο σχολείο, ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα του Διεθνούς Προγράμματος για την Αξιολόγηση των Μαθητών PISA (Programme for International Student Assessment) του ΟΟΣΑ, το οποίο διεξάγεται στον χώρο της Εκπαίδευσης ανά τριετία. Σύμφωνα με την τελευταία αξιολόγηση, από τα Ελληνόπουλα δεν λείπει η θεωρητική γνώση, αλλά η σύνδεσή της με την καθημερινότητα. Οι Έλληνες μαθητές επιρρεπείς στις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, που μεταφέρονται στο εκπαιδευτικό σύστημα και αποτυπώνονται στις γνώσεις και τις ικανότητές τους, αδυνατούν να εφαρμόσουν στην πράξη ό,τι διδάσκονται στο σχολείο.

Η εξάρτηση από το κινητό

Το κινητό τηλέφωνο οδεύει να γίνει απαραίτητο αξεσουάρ και των ανηλίκων και μάλιστα σε εντυπωσιακά μικρές ηλικίες, γεγονός που σε πρώτη φάση ερμηνεύεται ως λύση επικοινωνίας των γονέων με τα παιδιά τους.

Έρευνα του 2019 πιστοποιεί ότι ένα στα έξι παιδιά από 5 έως 12 χρόνων διαθέτει κινητό. Βέβαια, η χρήση έως και τα 9 έτη είναι περιορισμένη, αλλά από την ηλικία των 10-12 εκτοξεύεται (92%).

Οι ηλικιωμένοι

Στην προδημοσίευση γίνεται εκτενής αναφορά στους ηλικιωμένους της Ελλάδας, των οποίων η ποιότητα ζωής στα χρόνια των μνημονίων συρρικνώθηκε σημαντικά με την πρωτοφανή για τα ευρωπαϊκά χρονικά μείωση των συντάξεών τους και την έτσι κι αλλιώς ελλειμματική υποδομή σε υγεία και περίθαλψη, που επιβαρύνθηκε τα χρόνια της πανδημίας. Ο συνδυασμός μίας χώρας της οποίας ο πληθυσμός δεν αναπληρώνεται και άρα οι παραγωγικές ηλικίες διαρκώς συρρικνώνονται, πολιτικών που δεν θέτουν σε ουσιαστική προτεραιότητα τον ευαίσθητο τομέα της υγείας και ασφαλιστικής και νοσοκομειακής κάλυψης σε διαρκή ασφυξία, διαγράφει ζοφερά σενάρια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Ελλάδα, τα άτομα άνω των 70 χρόνων, παρότι αποτελούν το 10% του πληθυσμού, απασχολούν τις μισές νοσοκομειακές κλίνες και ειδικότερα μία στις τέσσερις για οξέα περιστατικά. Οι υπερήλικες καλύπτουν το ¼ των συνολικών ημερών νοσηλείας στα νοσοκομεία και επτά στους δέκα πάσχουν από περισσότερες της μίας νόσους.

Στη βεβαρυμμένη κλινική εικόνα των εκπροσώπων της τρίτης ηλικίας, έρχεται να προστεθεί και το ψυχικό βάρος της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Από προσωπικές συνεντεύξεις κατά τη διάρκεια πανεπιστημιακής έρευνας, διαπιστώθηκε ότι τουλάχιστον στην Ελλάδα, οι ηλικιωμένοι, που βίωσαν κατοχή, εμφύλιο και χούντα, μετά την εισβολή στην Ουκρανία, έχουν στην πλειονότητά τους να διαχειριστούν όχι μόνον τον φόβο για αυξημένο κόστος ζωής, αλλά και την αγωνία ενός νέου εφιαλτικού σεναρίου γενικευμένου πολέμου.

Η υπογεννητικότητα και η πανδημία

Στην είσοδό του το 2020 προοιωνιζόταν ελπιδοφόρο. Η Ελλάδα έβγαινε από τη δραματική δεκαετία της οικονομικής κρίσης, οι αναπτυξιακοί δείκτες της χώρας βελτιώνονταν και οι Έλληνες έβλεπαν ακτίδα φωτός στο βάθος. Η εμφάνιση και η ραγδαία εξάπλωση του COVID 19 γονάτισε εκ νέου όχι μόνον τον ελληνικό λαό που ό,τι είχε προλάβει να σηκωθεί, αλλά και το σύνολο των ανεπτυγμένων χωρών του πλανήτη. Τα μέσα του άλλοτε ελπιδοφόρου έτους βρήκαν μόλις έξι στους δέκα πολίτες να εργάζονται, με τον μέσο όρο στις χώρες της ΕΕ λίγο πάνω από επτά στους δέκα και μόνο τη Σουηδία να αριθμεί 8 στους δέκα εργαζόμενους.

Η τηλεργασία επιβλήθηκε στους εργασιακούς χώρους. Το διαδίκτυο μπήκε στη ζωή ακόμη και των πιο… ανεπίδεκτων χειριστών κομπιούτερ. Από τον Μάρτιο του 2020 εκατομμύρια εργαζομένων ανά τον κόσμο βρέθηκαν να πειραματίζονται με την παραγωγικότητά τους δια της οθόνης του υπολογιστή… Στην Ελλάδα, τον Νοέμβριο του 2020 εργάζονταν με τηλεργασία 280.000 άνθρωποι.

Σύμφωνα με το δελτίο ενημέρωσης του Εθνικού Ινστιτούτου Εργασίας και Ανθρώπινου Δυναμικού, τον Ιούνιο του 2020, 5,3% των εργαζομένων κατά μέσο όρο στην ΕΕ των 27 βρέθηκαν να έχουν χάσει οριστικά τη δουλειά τους και άλλοι 23,2% προσωρινά. Στην Ελλάδα τα ποσοστά μόνιμα και προσωρινά ανέργων ήταν 4,7% και 41,8% αντίστοιχα.

«Οι δυσμενείς μακροχρόνιες προοπτικές για το εργατικό δυναμικό, απότοκες της κάμψης της γεννητικότητας, θέτουν σοβαρούς φραγμούς στην οικονομική ανάπτυξη και περιορίζουν τον αριθμό των εργαζομένων, που συνεισφέρουν στο κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από εκείνα, που θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από την αναπτυξιακή διαδικασία αν η προσφορά εργατικού δυναμικού ήταν ανετότερη» σημειώνει στο ΑΠΕ η κ. Έμκε Πουλουπούλου και προσθέτει: «Λάβετε υπόψη σας ότι πρόσφατη αναφορά της ΕΕ για τη δημογραφική αλλαγή αποκαλύπτει πως ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στις 27 χώρες της ευρωπαϊκής οικογένειας θα μειωθεί από 265 εκατομ. άτομα (τρεις στους δέκα εργαζόμενους γυναίκες) που ήταν το 2019 σε 230 εκατομ. το 2050 και σε 220 εκατομ. το 2070!».

Δεκαετία μνημονίων, επιδημία, ενεργειακή κρίση. Η έκδοση αποτελεί λεπτομερειακό παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών αλλαγών στους κόλπους της ευρωπαϊκής οικογένειας. Όλα όμως περιστρέφονται και καταλήγουν σε δυνατό σήμα κινδύνου για το δημογραφικό της χώρας:

Τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα, ο πληθυσμός της ΕΕ των 27 (υπολογίζεται η αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου) αυξήθηκε σε αντίθεση με τον πληθυσμό της Ελλάδας, που μειώθηκε. Υπολογίζεται ότι την περίοδο 2014-2019 από κάθε 10.000 Έλληνες αφαιρούντο τον χρόνο 37 άτομα. Την ίδια περίοδο στον ίδιο αριθμό των κατοίκων της ΕΕ προστίθεντο 12 νέα μέλη.


- Ακολουθήστε το cna.gr στο Google News για όλες τις τελευταίες εξελίξεις.
- Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Κρήτη, την Ελλάδα και όλο τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, με εγκυρότητα και αξιοπιστία, στο cna.gr
- Ακολουθήστε το cna.gr στο Facebook
- Ακολουθήστε το cna.gr στο Twitter
- Ακολουθήστε το cna.gr στο YouTube
- Ακολουθήστε το cna.gr στο Instagram


Οροι ανάγνωσης

Yiannis Jewellery

Πηγή
ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σχετικά άρθρα

Back to top button