«Ενωτική Κίνηση Πολιτών»: Πολιτικό παιχνίδι με την Καθαριότητα στις πλάτες των δημοτών και του τουρισμού μας

Με απόλυτο σεβασμό προς όλους τους πολίτες και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στον κρίσιμο τομέα της καθαριότητας, η Δημοτική Αρχή του Αγίου Νικολάου οφείλει να απαντήσει στην πρόσφατη ανακοίνωση της δημοτικής παράταξης «Συνεργασία Δημοτών», η οποία περιλαμβάνει αρκετές αβάσιμες επισημάνσεις, υπερβολές, ανακρίβειες και παραλείψεις.

Ενδεικτικά, δεν γίνεται καμία αναφορά στην πεζή καθαριότητα, ένα έργο διαρκείας που εξελίσσεται σε 25 κοινότητες του Δήμου Αγίου Νικολάου και το οποίο επηρεάζεται άμεσα από τις κλιματικές συνθήκες. Φέτος, με το Πάσχα να είναι νωρίς και με βροχές να διαρκούν μέχρι την 1η Ιουνίου, αναγκαστήκαμε να πραγματοποιήσουμε τρεις και τέσσερις κοπές χόρτων σε πολλές περιοχές.

Αφού η μείζων δημοτική μειοψηφία θέτει τέτοιο θέμα, οφείλουμε να τονίσουμε πως, ως Δημοτική Αρχή, είμαστε δεδομένων των αντικειμενικών συνθηκών ικανοποιημένοι για το επίπεδο καθαριότητας στον Δήμο μας, το οποίο διατηρούμε με συστηματική προσπάθεια.

Δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι η καθαριότητα του Δήμου Αγίου Νικολάου αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα της Δημοτικής Αρχής.

Γνωρίζουμε τις δυσκολίες. Δεν κρυβόμαστε, ούτε ωραιοποιούμε την κατάσταση. Αντιμετωπίζουμε αυξημένες προκλήσεις, ιδιαίτερα κατά τη θερινή περίοδο, και καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για τη βελτίωση της εικόνας του Δήμου μας. Παράλληλα, εργαζόμαστε μεθοδικά, για να δοθούν βιώσιμες και αποτελεσματικές λύσεις στα προβλήματα.

1. Επιτροπή Καθαριότητας

Η Δημοτική Επιτροπή Καθαριότητας έχει συνεδριάσει τρεις φορές από την σύστασή της (21/5/2024) και μάλιστα με την παρουσία τόσο του κ. Θ. Χαριτάκη όσο και του κ. Χ. Αλεξάκη στην τελευταία συνεδρίαση (14/5/2025), όπου έγινε αναλυτική ενημέρωση για τα θέματα της καθαριότητας και του ΧΥΤΑ.
Θα ήταν ενδιαφέρον να μας έκανε γνωστό ο κ.Χαριτάκης πόσες φορές είχε συνεδριάσει η Επιτροπή την προηγούμενη δημοτική περίοδο που ήταν εξέχων μέλος της τότε δημοτικής αρχής.
Η Επιτροπή αυτή έχει ήδη κανονίσει τις επόμενες συνεδριάσεις, με στόχο τον προγραμματισμό για το 2026, λειτουργώντας πάντα με διαφάνεια και με τη συμμετοχή όλων των δημοτικών παρατάξεων.
Η Δημοτική Αρχή έχει συγκεκριμένο σχεδιασμό που περιλαμβάνει την υπογειοποίηση κάδων και άλλες πρωτοβουλίες που έχουν πάρει το δρόμο τους, αλλά ορισμένες αντικειμενικές δυσκολίες που έχουν να κάνουν και με τη σύνταξη των μελετών και την έγκριση του προϋπολογισμού και επαφίενται στον προγραμματισμό των Δημοτικών Υπηρεσιών, θα διεκπεραιωθούν το επόμενο διάστημα. Δεν σημαίνει ότι «έχει μείνει πίσω ο σχεδιασμός της Δημοτικής Αρχής». Είναι λάθος να κατηγορούν από την δημοτική μειοψηφία την δημοτική αρχή για θέματα που δεν είναι δική της η τεχνική ευθύνη.

2. ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου – Υπερφόρτωση

Το πρόβλημα της υπερφόρτωσης του ΧΥΤΑ δεν είναι καινούργιο. Είναι ένα θέμα που έχει να κάνει με τον Περιφερειακό Σχεδιασμό του ΕΣΔΑΚ και που υπάρχει εδώ και χρόνια και δεν αντιμετωπίστηκε αποτελεσματικά κατά την προηγούμενη δημοτική περίοδο.
Η Δημοτική μας Αρχή λόγω της καθυστέρησης αυτού του Περιφερειακού Σχεδιασμού έχει πάρει τα μέτρα της και έχει ήδη προβεί σε κινήσεις για να εξασφαλισθεί η περιβαλλοντική αδειοδότηση και επέκταση του ΧΥΤΑ με ανάθεση μέσω ΕΣΔΑΚ επικαιροποιημένης μελέτης.
Έχουν δρομολογηθεί, επίσης, ενέργειες για άμεσες παρεμβάσεις και χρηματοδότηση έργων βελτίωσης, μέχρι να εφαρμοστεί ο Περιφερειακός Σχεδιασμός και έχουμε παραλάβει ήδη την μελέτη του Σημείου Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) ύψους 3 εκ. ευρώ και αναζητείται πηγή χρηματοδότησης.
Όσα αναφέρονται εν προκειμένω από τη «Συνεργασία Δημοτών» για «ολιγωρία» ή «ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί» είναι εντελώς ψευδή και παραπλανητικά.

3. Ελλείψεις προσωπικού

Η προετοιμασία από πλευράς της Δημοτικής Αρχής και της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος ήταν επαρκέστατη και ο προγραμματισμός για τις προσλήψεις είχε προχωρήσει. Η δυσκολία προέκυψε από τη μη έγκριση του προϋπολογισμού του Δήμου, για τους γνωστούς λόγους και από τις ενστάσεις που υπέβαλε μέρος της δημοτικής μειοψηφίας, ώστε να μπορέσει η Οικονομική Υπηρεσία να χορηγήσει εγκαίρως βεβαίωση για τη διαθεσιμότητα των κονδυλίων μισθοδοσίας για όσους εποχιακούς υπαλλήλους θα προσλάβει.
Τα προβλήματα που παρατηρούνται στην αποκομιδή απορριμμάτων σχετίζονται άμεσα με την αποχώρηση επτά οδηγών στις αρχές του 2025 λόγω συνταξιοδότησης ή εύρεσης εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, σε συνδυασμό με τους άγονους διαγωνισμούς (μη προσέλευσης οδηγών) που πραγματοποιήθηκαν το 2024 για την κάλυψη αντίστοιχων θέσεων.
Ο Δήμος και η Διεύθυνση Περιβάλλοντος λειτουργούν αξιοποιώντας την εμπειρία του υπάρχοντος προσωπικού, που έχει παραμείνει μέσα από έκτακτες διαδικασίες (ασφαλιστικά μέτρα) που κινήθηκαν από τους ίδιους τους εργαζόμενους.

4. Ανακύκλωση

Προφανώς και δεν έχουμε εγκαταλείψει την Ανακύκλωση.
Είναι ευρέως γνωστές οι σοβαρές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το σύστημα ανακύκλωσης των μπλε κάδων σε όλους τους Δήμους της χώρας. Μεγάλο ποσοστό των ανακυκλώσιμων υλικών που απορρίπτονται στον μπλε κάδο καταλήγει να απορρίπτεται ως υπόλειμμα, γεγονός που υπονομεύει τη διαδικασία του συστήματος.
Παράλληλα, η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) δεν παρέχει την απαιτούμενη υποστήριξη στους δήμους, ενώ το Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) Ηρακλείου υπολειτουργεί, παραμένοντας κλειστό τις περισσότερες ημέρες του μήνα.

Όσο για τις «Πράσινες Γωνιές», ποιά ακριβώς υποδομή παραλάβαμε;

Εμείς ως Δημοτική Αρχή τις παραλάβαμε μέσω ΕΣΔΑΚ και τις τοποθετήσαμε, τις ηλεκτροδοτήσαμε και τις επανδρώσαμε με προσωπικό σε Άγιο Νικόλαο –Νεάπολη –Σισι και στο επόμενο διάστημα στο Ίστρον Καλού Χωριού.
Το αποτέλεσμα από την εφαρμογή των «Πράσινων Γωνιών» είναι η αύξηση της σωστής ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή και το ανταποδοτικό όφελος για τον δημότη.

Όσον αφορά τους υπογειοποιημένους κάδους, εμείς παραλάβαμε υπόγειους κάδους που δεν είχαν τεθεί σε λειτουργία. Εμείς τους λειτουργήσαμε και θα ενισχύσουμε το δίκτυό τους. Ήδη έχουμε προχωρήσει σε χωροθέτηση νέων σημείων για τοποθέτηση επιπλέον υπογειοποιημένων κάδων και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε στάδιο εκπόνησης η σχετική μελέτη.
Όσο για τους υπόγειους κάδους της Αγίας Τριάδας, μεταφέρονται σε εγκεκριμένες τοποθεσίες, σύμφωνα με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Η μετακίνησή τους αποτέλεσε προγραμματική μας θέση και δεν έχει να κάνει με την Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, όπως αναφέρεται ψευδώς στην ανακοίνωση. Είναι λαϊκισμός να επανέρχεται το συγκεκριμένο ζήτημα. Οι πολίτες μας ψήφισαν και για αυτό.

5. Μετακινήσεις κάδων

Οι μετακινήσεις κάδων πραγματοποιούνται κατόπιν αιτημάτων κατοίκων, επαγγελματιών ή για λόγους οδικής ασφάλειας, και σε κάθε περίπτωση ελήφθη σχετική απόφαση από την αρμόδια Επιτροπή Χωροθέτησης Κάδων. Στο σημείο αυτό, αξίζει να τονιστεί ότι η λειτουργία της συγκεκριμένης Επιτροπής προβλέπεται ρητά από τον Κανονισμό Καθαριότητας, τον οποίο η προηγούμενη δημοτική αρχή είχε εισηγηθεί και εγκρίνει κατά τη διάρκεια της δικής της θητείας. Η Επιτροπή Χωροθέτησης Κάδων κατά την περίοδο της προηγούμενης διοίκησης αποτελούσε απλώς συμβουλευτικό όργανο, γεγονός που καταδεικνύει την ουσιαστική απουσία εφαρμογής του ίδιου του κανονιστικού πλαισίου που οι ίδιοι θέσπισαν. Εμείς είχαμε το πολιτικό θάρρος να απομακρύνουμε κάδους από τουριστικά σημεία με βάση αποφάσεις της προαναφερθείσας Επιτροπής, όπως π.χ. ο αρχαιολογικός χώρος στον ΟΤΕ.

Για τις προτάσεις της «Συνεργασίας Δημοτών»:

– Για την ενίσχυση της αποκομιδής των απορριμμάτων έχουμε ήδη δρομολογήσει την αγορά υπηρεσιών αποκομιδής από ιδιώτη αφού η δημοτική υπηρεσία, τα οχήματά μας, το σύστημα συντηρήσεων των οχημάτων και η μεγάλη έλλειψη οδηγών, παρά τις αξιέπαινες προσπάθειες δεν επαρκούν για να καλυφθούν όλες οι ανάγκες της έκτασης του Δήμου Αγίου Νικολάου. Είναι λαϊκισμός να λένε κάποιοι «αύξησε τα δρομολόγια», όταν έχουμε δεδομένο αριθμό οδηγών. Δηλαδή υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι της Καθαριότητας τεμπελιάζουν και ότι δεν τους βάζουμε εμείς παραπάνω δρομολόγια;

– Η επαναφορά των “καρουτών” εξετάζεται σε συνεργασία με τους προέδρους τον κοινοτήτων για εύρεση κατάλληλων χώρων και αδειοδοτήσεων και ένταξη τους στο νέο κανονισμό καθαριότητας. Σε γενικές γραμμές οι κάδοι αυτοί δεν αποτελούν πανάκεια και χρειάζεται προσοχή στην χρήση τους για να μην δημιουργούνται δευτερογενώς εστίες ανεξέλεγκτης απόθεσης απορριμμάτων.

– Η λειτουργία του ηλεκτρικού σαρώθρου έχει δρομολογηθεί. Βρίσκεται ήδη σε φάση συντήρησης λόγω του ότι από την προηγούμενη δημοτική περιόδο αποθηκευόταν στο χώρο της Μαρίνας όπου τα άλατα δημιούργησαν πρόβλημα στις μπαταρίες.

– Η μείωση τελών σε επιχειρήσεις που συμβάλλουν στην καθαριότητα δεν προβλέπεται επί του παρόντος από το νομικό πλαίσιο του Δήμου μας. Εμείς αποδεχόμαστε ούτως ή άλλως έμπρακτα την μεταφορά στο ΧΥΤΑ από επαγγελματίες των απορριμμάτων τους χωρίς την καταβολή τελών για συγκεκριμένες ποσότητες.
Η απαλλαγή από τέλη δεν είναι κάτι απλό για να εγκριθεί από τις ελεγκτικές αρχές, διότι χρειάζεται μια συγκεκριμένη μελέτη για το πώς θα βεβαιώνεται: α) η παραγωγή των απορριμμάτων και β) ότι δεν απασχολεί τον Δήμο η ιδιωτική αποκομιδή κάθε επιχείρησης που το επιλέγει. Αυτές οι αναφορές του κ. Χαριτάκη αποτελούν μια ακόμα κορώνα λαϊκισμού.

– Η διαφάνεια στα πρόστιμα εφαρμόζεται σύμφωνα με τον Κανονισμό Καθαριότητας, και η παράταξή «Συνεργασία Δημοτών» εκπροσωπείται στην αντίστοιχη Επιτροπή. Η αξιοποίηση των εσόδων από την επιβολή προστίμων εφαρμόστηκε για πρώτη φορά από τη Δημοτική μας Αρχή το 2024, μέσω προγραμμάτων ευαισθητοποίησης που υλοποιήθηκαν σε συνεργασία με σχολικές μονάδες του Δήμου μας. Για το έτος 2025, προβλέπεται η επέκταση των δράσεων αυτών και σε αθλητικούς χώρους, με στόχο τη διεύρυνση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης των πολιτών.

Τι παραλάβαμε και τι υλοποιούμε

Η εικόνα που παρουσιάζεται από την μείζονα δημοτική μειοψηφία περί μιας «πλήρως οργανωμένης υπηρεσίας καθαριότητας» κατά την προηγούμενη δημοτική περίοδο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Κατά την παραλαβή της υπηρεσίας, βρήκαμε: 1 απορριμματοφόρο του 2019, 2 απορριμματοφόρα του 2023, 3 παλαιού τύπου απορριμματοφόρα («βαρέλες»), 1 φορτηγό του 2023, 1 καδοπλυντήριο που είχε να λειτουργήσει από το 2021 και άλλα 4 απορριμματοφόρα ακινητοποιημένα.

• Υπήρχαν λειτουργικά κενά στη διαχείριση στόλου και προσωπικού.

• Η παρακολούθηση των οχημάτων ήταν ελλιπής, χωρίς σύγχρονα εργαλεία ή ψηφιακό έλεγχο.

• Ένα σημαντικό μέρος του προσωπικού τελούσε σε φάση συνταξιοδότησης, χωρίς πρόβλεψη αναπλήρωσης.

Τι υλοποιεί η σημερινή Δημοτική Αρχή:

• Βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη Διαγωνισμός για προμήθεια 2 μικρών απορριμματοφόρων και 1 φορτηγου, συνολικού προϋπολογισμού 274.000 ευρώ (με συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ και από κεφάλαια του Δήμου), με στόχο την ενίσχυση του στόλου και την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων.

• Νέο επιχειρησιακό σχεδιασμό καθαριότητας με έμφαση στην ψηφιακή χαρτογράφηση των οχημάτων και των κάδων, ώστε να επιτευχθεί εξοικονόμηση πόρων, βελτιστοποίηση δρομολογίων και καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.

• Νέες δράσεις ανακύκλωσης σχεδιάζονται για το 2025, σε συνεργασία με σχολικές μονάδες, τοπικούς φορείς, με στόχο την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και την αύξηση της συμμετοχής των πολιτών σε γειτονιές και κοινότητες.

• Καταρτίζουμε νέο, σύγχρονο Κανονισμό Καθαριότητας και Ανακύκλωσης.

Το τελικό «μήνυμα» που θέλουμε να στείλουμε στους πολίτες, είναι ότι η καθαριότητα ήταν και είναι βασική ευθύνη της Δημοτικής Αρχής. Όμως είναι κάτι που αποτελεί και συλλογική υπόθεση: πολιτών, Δήμου, επιχειρήσεων και εργαζομένων.

Ο Δήμος μας δεν έχει ανάγκη από ανούσιες αντιπαραθέσεις και στείρες ανακοινώσεις, αλλά από σχέδιο, δουλειά και ενότητα. Τέτοιου είδους κριτική με ανακρίβειες, λαϊκίστικες αναφορές, ενώ μάλιστα είναι γνωστά τα προβλήματα που υπάρχουν στην Υπηρεσία αλλά υποκρίνονται ότι δεν τα γνώριζαν, όχι απλώς δεν βοηθούν αλλά αντίθετα δημιουργούν κλίμα εσωστρέφειας και τοξικότητας και πλήττουν σε μεγάλο βαθμό την τοπική κοινωνία, τις επιχειρήσεις και τον τουρισμό μας.

Μανώλης Μενεγάκης

Δήμαρχος Αγίου Νικολάου και Επικεφαλής της «Ενωτικής Κίνησης Πολιτών»