Οικονομία και Κοινωνία

Η υποβάθμιση του ελαιολάδου (του Μάνου Κοκκινέλη)



Είναι γνωστό ότι ο χρόνος μεταξύ της ελαιοσυλλογής και της ελαιοποίησης πρέπει να είναι ο ελάχιστος.
Τα σακιά που επιτρέπουν τον αερισμό παρουσιάζουν υψηλό βαθμό αποστράγγισης δίχως να
αναπτύσσεται υψηλή θερμοκρασία τις θερμές ημέρες του Νοεμβρίου. Η φόρτωση και η εκφόρτωση ας
γίνεται προσεχτικά δίχως να τοποθετούνται βίαια στο όχημα ή στο δάπεδο. Επιπλέον, τα σακιά είναι
προτιμότερο να μην παραγεμίζονται ώστε οι ελιές να μην πιέζονται. Ακόμη, πριν την ελαιοποίηση ας
τοποθετούνται πάνω σε παλέτες σε οριζόντια θέση και ανά πέντε πάνω σε κάθε μία.




Πρώτα όμως κατά την ελαιοσυλλογή οι ελιές είναι απαραίτητο να κοσκινίζονται ώστε να μην περνά
στον σπαστήρα ξένη ύλη όπως τα σαλιγκάρια και τα μικρά ξύλα ελιάς. Παράλληλα, κατά την
ελαιοποίηση η θερμοκρασία των 28 βαθμών κελσίου διασφαλίζει την ποιότητα του ελαιολάδου όπως
επίσης και ο χρόνος μάλαξης όχι παραπάνω από τα 30 με 40 min.



Αυτό όμως που συμβαίνει σε αρκετά ελαιοτριβεία είναι ότι η ταινία στο αναβατόριο είναι τρύπια και οι
ελιές πέφτουν πρωτού φθάσουν στο πλυντήριο. Μπορεί η ποσότητα να είναι αμελητέα, όμως
χρειάζεται σεβασμός στη σοδειά του παραγωγού. Η ετήσια παραγωγή περιλαμβάνει πολλές
εργατοώρες, κλάδεμα, ράντισμα, λίπανση, όργωμα, χλοοκοπή, αγορά και συντήρηση εξοπλισμού,
αποθήκευση και μεταφορά τελικού προϊόντος, παραμονή στο ελαιοτριβείο, διακυμάνσεις στην τιμή
πώλησης αλλά και το ρίσκο τόσο από τις συνθήκες ελαιοποίησης, όσο και από τις καιρικές!

Η καθαριότητα είναι ένας ακόμη ποιοτικός παράγοντας του ελαιολάδου. Δηλαδή, το νερό του
πληντυρίου, το οποίο ανακυκλώνεται συνεχώς για να πλυθεί ο καρπός, δεν είναι καθαρό. Αυτό
παρατηρείται σε μονάδες με παραπάνω από δύο αναβατόρια παρουσιάζοντας υψηλό όγκο εργασίας.
Έτσι, το νερό του πλυντηρίου δεν διατηρείται καθαρό, ενώ ο χρόνος μάλαξης υπερβαίνει τα 60 min
αφού οι περισσότεροι παραγωγοί που εξυπηρετούνται διαθέτουν κατά μέσο όρο 20 με 30 σακιά.
Ακόμη, κατά την εξαγωγή του ελαιολάδου η δεξαμενή του ελαιοτριβείου όπου καταλήγει το τελικό
προϊόν διαθέτει παροχή σε μεγαλύτερο ύψος από τον πυθμένα. Έτσι, το ελαιόλαδο του προηγούμενου
παραγωγού αναμιγνύεται με του επόμενου.

Η ζύγιση είναι ένα άλλο λεπτό σημείο όπου ο παραγωγός ενδέχεται να αδικηθεί από τον υπεύθυνο
ελαιοτριβείου. Υπάρχουν φορές όπου ηθελημένα ο διαχειριστής καταχωρεί ποσότητα παραγωγής
μειωμένη κατά μισό κιλό. Όταν λοιπόν ένα ελαιοτριβείο εξυπηρετεί ημερησίως 20 παραγωγούς, τότε η
συνολική ποσότητα αγγίζει τα 10 κιλά και τα 50 ευρώ (με 5 ευρώ το κιλό). Σε διάστημα 30 ημερών το
οικονομικό όφελος ανέρχεται στο ποσόν των 1.500 ευρώ.

Ένα ακόμη σημείο προς συζήτηση είναι η απουσία ζύγισης του καρπού. Η συνολική ποσότητα ελιών σε
κιλά επιτρέπει στον παραγωγό να προσδιορίσει την απόδοση του ελαιώνα ώστε να κάνει παρεμβάσεις
την επόμενη χρονιά. Επιπλέον, συγκρίνει την απόδοση ανάμεσα σε διαφορετικά ελαιοτριβεία κάτω
από παρόμοιες συνθήκες ελαιοποίησης. Επιπρόσθετα, συγκρίνει την προηγούμενη και την επόμενη
σοδειά από τον ίδιο ή διαφορετικό ελαιώνα. Έτσι, η καλλιεργητική φροντίδα δύναται να προσαρμοστεί
εις χάριν της ποιότητας και της ποσότητας.

Ο έμπορος είναι ένα άλλο αγκάθι στην αλυσίδα παραγωγής του ελαιολάδου. Αυτήν την περίοδο το
έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με οξύτητα 0.3% έχει τιμή που κυμαίνεται από 2,60 έως 2,80 ευρώ ανά κιλό.
Την ίδια στιγμή και επειδή η Ελλάδα παράγει έξτρα παρθένο ελαιόλαδο σε ποσοστό του 75% με 80%, η
Ιταλία που αγοράζει 5 με 6 ευρώ δίνει το περιθώριο στον έμπορο να διοχετεύσει το προϊόν σε
προσοδοφόρα τιμή. Δίχως να κάνει καμία ενέργεια, αφού οι εργασίες έχουν πραγματοποιηθεί από τον
παραγωγό, πουλά το ελαιόλαδο και κερδίζει 2 ευρώ περίπου ανά κιλό. Ακόμη, η μέτρηση της
ποιότητας του ελαιολάδου πραγματοποιείται με ένα απλο κιτ οξύτητας αμφιβόλου ακρίβειας. Πρωτού
όμως ελεγχθεί η οξύτητα, ο έμπορος έχει αδειάσει την ποσότητα του ελαιολάδου στη δεξαμενή του με
αποτέλεσμα ο παραγωγός να έχει απωλέσει το δικαίωμα υπαναχώρησης. Με απλές κινήσεις ο
παραγωγός βρίσκεται στο περιθώριο, ενώ η διαπραγματευτική του δύναμη δεν έχει ισχύ.

Από την άλλη πλευρά οι κρατικές υπηρεσίες υπάρχουν μόνον για να μην αυξάνεται το ποσοστό
ανεργίας. Οι υπηρεσίες που φαινομενικά προστατεύουν τον παραγωγό δεν προσφέρουν τίποτε και
απλώς η μία υπηρεσία σε στέλνει στην άλλη μέχρι να απογοητευθείς και να μην ασχολείσαι. Επίσης,
υπάρχουν και οι λύσεις των ομάδων όπου κάποιοι επιλέγουν τα μέλη τους με αυστηρά κριτήρια
στέλνοντας το μήνυμα ότι το να είσαι μέλος μιας ομάδας είναι προνόμιο. Άλλες φορές παρουσιάζει την
ομάδα σαν μία οργάνωση που είναι άκαμπτη και αναγκάζει τους παραγωγούς να προσαρμοστούν στις
δικές τους πρακτικές. Αυτές οι καλλιεργητικές φροντίδες περιλαμβάνουν την εγκατάσταση αρδευτικού
δικτύου, τη λίπανση σε υπερβολικό βαθμό και την περιορισμένη επέμβαση του παραγωγού σε ότι
αφορά στο κλάδεμα.

Η επίτευξη βέλτιστης ποιότητας ελαιολάδου προϋποθέτει την καλλιέργεια με σεβασμό προς το
περιβάλλον και τη μη χρήση εντομοκτόνων. Η φύση έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει τους ζωϊκούς
εχθρούς της ελιάς και εμείς πρέπει να τη βοηθήσουμε ενισχύοντας τους μηχανισμούς που διαθέτει. Το
ζητούμενο είναι η υλοποίηση των μεθόδων που προφανώς είναι άγνωστοι στους περισσότερους διότι
ο παραγωγός στερείται τη γνώση που πηγάζει από ένα πανεπιστημιακό πρόγραμμα. Δυστυχώς, έχει
παγιωθεί η άποψη ότι ο αγρότης είναι ένας άνθρωπος δίχως τη στοιχειώδη μόρφωση.

Σχετικά άρθρα

Back to top button
Close
Close