Ορθοδοξία & Εκκλησία

Ιερά Μονή Παναγίας Προυσιώτισσας στην Ευρυτανία | της Ιωάννας Κρητσωτάκη

Σε πυκνά δάση και χαράδρες, ανάμεσα στα βουνά Χελιδόνα, Καλιακούδα και την οροσειρά του Παναιτωλικού, η μονή στέκει επιβλητική από τον 12ο αι., με την εικόνα της Παναγίας, που μεταφέρθηκε με τρόπο θαυματουργικό σε μία σπηλιά από την Προύσα της Μικράς Ασίας. Η εικόνα φυλάσσεται στη λοξευμένη σπηλιά, που φιλοξενεί στο εσωτερικό της, τον πρώτο και παλαιό ναό της μονής.

Ιερό προσκύνημα των χριστιανών της Ρούμελης, της ορεινής Θεσσαλίας, των Αγράφων και της βόρειας Πελοποννήσου, κέντρο ελληνικής παιδείας, κυρίως τα τελευταία χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπως αποδεικνύουν χειρόγραφα και έντυπα βιβλια της βιβλιοθήκης της. Το μοναστήρι γιορτάζει στις 23 Αυγούστου, γιατί τότε σύμφωνα με την παράδοση βρέθηκε η ιερή εικόνα. Όπως παραδίδεται, η εικόνα για πολλούς αιώνες θαυματουργούσε σε ναό στην Προύσα της Μικράς Ασίας. Το 829, μοναχός με τ’ όνομα Διονύσιος για ν ατην σώσει από τους εικονομάχους προσπάθησε να την μεταφέρει στην Ελλάδα, αλλά στη διαδρομή την έχασε. Την εικόνα ανακάλυψαν βοσκοί σε μια σπηλιά, σε τοποθεσία σήμερα εντός της μονής. Ο Διονύσιος πληροφορήθηκε την ανεύρεσή της, πήγε στο Καρπενήσι και την πήρε. Αναχωρώντας με τη συνοδέια του, νύχτωσε και κοιμήθηκαν. Το πρωί η εικόνα είχε εξαφανιστεί και μια φωνή τους πληροφόρησε ότι επιθυμία της εικόνας ήταν να παραμείνει στην περιοχή. Όπως λέγεται, κατά την επιστροφή της η Παναγία, πάτησε σ’ έναν  κάθετο βράχο που υπάρχει μέχρι σήμερα, πάνω στον οποίο φαίνονται επτά διαφορετικού χρώματος σχήματα, που έχουν τη μορφή πατημάτων. Αυτό το σημείο οι ντόποιοι το αποκαλούν «Πατήματα της Παναγίας».

mechanical adv 2021

apostolakis adv 2

Σύμφωνα με άλλη εκδοχή, που ερμηνεύει γιατί αποκαλούνταν και Ιερά Μονή Πυρσού, τον 10ο αι. μ’ εντολή του αυτοκράτορα εγκαταστάθηκαν στην περιοχή δύο μοναχοί για να εκχριστιανίσουν τους πληθυσμούς. Έστησαν ένα προσκυνητάρι και άναψαν μόνιμα ένα πυρσό, από τον οποίο πήρε τ’ ονομά της η μονή που ιδρύθηκε τον 12ο αι.. Μια άλλη εκδοχή αναφέρει ότι η εικόνα αποκαλύφθηκε θαυματουργικά σ’ ένα τσοπανόπουλο, με μια στήλη φωτός σαν πυρσός, γι’ αυτό πήρε και την ονομασία Πυρσός.

Το 1587 πυρκαγιά κατέστρεψε το καθολικό το οποίο ξαναχτίστηκε και τοιχογραφήθηκε. Με τον καιρό έγινε από «Πυρσού», «Μπουρσού». Το 1845 επίσημα πλέον το μοναστήρι μετονομάστηκε σε Μονή Προσού. Το καθολικό, αφιερωμένο στην Παναγία Προυσιώτισσα, είναι σταυροειδής με τρούλο (1754). Στ’ αριστερά διασώζεται κρύπτη διαμορφωμένη σε παρεκκλήσι, ενώ οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται στα 1785. Του 13ου αι. είναι οι τοιχογραφίες στην εξωτερική δυτική πλευρά της κρύπτης. Εσωτερικά της κρύπτης υπάρχουν δύο στρώματα, το ένα χρονολογείται στα 1518, ενώ το ξυλόγλυπτο τέμπλο της χρονολογείται στα 1810. Το εκκλησάκι των Αγίων Πάντων απέναντι από το μοναστήρι κτίστηκε το 1754.

swell adv 2021

Ο ΚαραΪσκάκης δώρισε το ασημένιο κάλυμμα της εικόνας για να θεραπευτεί από τις θέρμες που τον τυραννούσαν και εξαιτίας των οποίων έμενε κατά περιόδους στον Προυσό, που αποτελούσε την έδρα των επιχειρήσεων του. Την ένδυση, την κατασκεύασε ο χρυσοχόος Γεώργιος Καρανίκας το 1824, όπως αποκαλύπτει ανάγλυφη επιγραφή στο δεξιό ώμο της Παναγίας. Λίγο πριν την επανάσταση του 1821, ηγούμενος της μονής ανέλαβεε ο αγιορείτης Κύριλλος Καστανοφύλλης, μέλος της Φιλικής Εταιρείας, ο οποίος οργάνωσε  και λειτούργησε τη «Σχολή Ελληνικών Γραμμάτων» (1818-1828), το κτίριο της οποίας ακόμα διασώζεται. Η Μονή αποτέλεσε κέντρο πολιτικής καθοδήγησης του απελευθερωτικού αγώνα, ενώ έπαιξε κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση της πολιορκίας του Μεσολλογίου. Η Ιερά Μονή Προυσού υπέστη πολλές καταστροφές και πυρπολήθηκε από πολλούς επιδρομείς, με τελευταίους τους Γερμανούς (16 Αυγούστου  1944), επειδή θεωρήθηκε κρησφύγετο ανταρτών.

kingeight 2021a detorakis adv jul2021< bakaliko lagos

*Ιωάννα Κρητσωτάκη – Δρακωνάκη, θεολόγος, πιστοποιημένη εκπαιδευτικός στη «Διαπολιτισμική και Συμπεριληπτική Εκπαίδευση» από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, μεταπτυχιακή φοιτήτρια ΕΚΠΑ με ειδίκευση στη «Σχολική Θρησκευτική Αγωγή».










Ιωάννα Κρητσωτάκη

Ονομάζομαι Κρητσωτάκη Ιωάννα και διαμένω μόνιμα στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης. Είμαι παντρεμένη με το Χαρίδημο Δρακωνάκη και έχουμε ένα γιο 11 ετών, το Μιχάλη. Πτυχιούχος του τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Κάτοχος πιστοποιητικού «Διοίκησης και οργάνωσης εκπαιδευτικών μονάδων» , καθώς και του «Ιnternational Diploma in Travel and Tourism» από τη Vellum International. Πρόσφατα έλαβα την πιστοποίηση από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου πάνω στη «Διαπολιτισμική και συμπεριληπτική εκπαίδευση». Γνωρίζω άριστα Αγγλικά (κάτοχος Proficiency) και υπολογιστές (ECDL) Έχω απασχοληθεί στο παρελθόν ως ωρομίσθια και αναπλήρωτρια θεολόγος σε σχολεία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην περιφεριακή ενότητα Κρήτης παράλληλα με την καλοκαιρινή μου απασχόληση σε ξενοδοχειακές μονάδες της περιοχής όπου κατοικώ. Έχω βραβευτεί με το βραβείο Δασκαλάκη, ως μια εκ των 70 καλύτερων ξενοδοχουπαλλήλων της Κρήτης το 2017, με ταυτόχρονη αρθογραφία θεολογικού περιεχομένου σε τοπικά ΜΜΕ, συμμετοχή σε εσπερίδες π.χ. 100 χρόνια από την κοίμηση του Αγίου Νεκταρίου συνεργασία Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων και Ι.Μ. Πέτρας και Χερρονήσου-Αύγουστος 2020 (διαδικτυακή επανάληψη σε συνεργασία με την Ι.Μ. Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου το Νοέμβριο 2020), διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων π.χ. Τα Πάθη τα Σεπτα, υπό την αιγίδα του Πολιτιστικού Οργανισμού Δήμου Αγίου Νικολάου το 2015), ομιλίες στο Σύλλογο Προστασίας Αγένητου Παιδιού «ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ» στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης.Αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε αναμονή πρόληψης για την ερχόμενη σχολική περίοδο ως αναπληρώτρια θεολόγος, ενώ ταυτόχρονα παρακολουθώ μεταπτυχιακές σπουδές στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ειδίκευση στη «Σχολική Θρησκευτική Αγωγή»

Σχετικά άρθρα

Back to top button