HTML Tables

Ο Ισθμός της Ιεράπετρας (της Μεταξίας Τσιποπούλου, Ph.D.)

116



Ο Ισθμός της Ιεράπετρας αποτελεί την μόνη χερσαία οδό σύνδεσης της Κεντρικής με την Ανατολική Κρήτη, ήδη από τα Νεολιθικά χρόνια (4η χιλιετία π.Χ). Πρόκειται για μνημειακό σύνολο μοναδικής σημασίας διαχρονικά. Η κατοίκηση ήταν πυκνή τόσο στον ίδιο τον ισθμό, όσο και στις άμεσα γειτονικές τους περιοχές προς τα βόρεια (Παχειά Άμμος, Καβούσι, Γουρνιά, όσο και στα Νότια (Ιεράπετρα, Μύρτος).

Η περιοχή του ισθμού ανασκάπτεται συστηματικά με εντυπωσιακά αποτελέσματα ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα (Καβούσι, Παχειά Άμμος, Γουρνιά, Βασιλική), όσον και τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα (Καβούσι, Χαλασμένος, Καταλείματα, Κεφάλα Βασιλική, Χαλέπα, Παχειά Άμμος), και στον 21ο αιώνα, Γουρνιά, Χαλασμένος, Αφροδίτης Κεφάλι, Χαλέπα, Παχειά Άμμος κλπ). Σε αυτές έχουν ανασκαφεί μεγάλα νεκροταφεία (Καβούσι, Γουρνιά, Παχειά Άμμος) , αλλά και σημαντικοί ασύλητοι μεμονωμένοι τάφοι (Παχειά Άμμος, Βασιλική, Χαλασμένος), εκτεταμένοι οικισμοί που καλύπτουν όλη τη διάρκεια της Μινωικής περιόδου, καθώς και τρία σημαντικά ιερά του 12ου αιώνα π.Χ. Δύο εντατικές επιφανειακές έρευνες έχουν εξάλλου εντοπίσει δεκάδες νέων θέσεων χρονολογικά κυμαινόμενες από την Νεολιθική ως την Ενετοκρατία. Οι δημοσιεύσεις όλων αυτών ανέρχονται ήδη σε μερικές εκατοντάδες.

Ο ισθμός αποτελεί μοναδική περίπτωση σαφώς ορισμένου γεωγραφικά χώρου που ως εκ της τοπογραφίας του έπαιξε διαχρονικά πολύ μεγάλο ρόλο στην εξέλιξη των κοινωνικών ομάδων που τον κατοίκησαν, γιατί πρόκειται για στρατηγική περιοχή που εύκολα ελέγχει τις δύο θάλασσες (Κρητικό και Λιβυκό) και είναι ταυτόχρονα ανοικτή προς εξωτερικές επαφές, αλλά και προστατευμένη, λόγω των φυσικά οχυρών λόφων του από εξωτερικούς εχθρούς.

Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την ομορφιά και την ποικιλία του φυσικού τοπίου, επιβάλλουν την προστασία του. Η ανάδειξή του ως αρχαιολογική διαδρομή σε συνδυασμό με επισκέψεις των εξαιρετικών φυσικών πόρων (Φαράγγι Χα, Προφήτης Ηλίας), παραλία βόρειας ακτής, θα μπορούσε να αποτελέσει υπόδειγμα βιωσιμότητας και για άλλες ανάλογες περιοχές εντός και εκτός Κρήτης.

HTML Tables