ΑΡΘΡΑ

Η κοινή άλεση του ελαιοκάρπου

Σήμερα, η πλειονότητα των ελαιουργείων, επεξεργάζεται τον ελαιόκαρπο του κάθε παραγωγού χωριστά (μεμονωμένη άλεση) και του αποδίδει το παραγόμενο ελαιόλαδο που του αναλογεί, αφού αφαιρεθεί το εκθλιπτικό δικαίωμα.

Οι δυνατότητες της τεχνολογίας, η ανάγκη για παραγωγή υψηλότερης ποιότητας ελαιολάδου και η μείωση του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων, οδηγούν όλο και περισσότερα ελαιουργεία στο να εφαρμόζουν το σύστημα της κοινής άλεσης. Δηλαδή να επεξεργάζονται τον ελαιόκαρπο συγκεντρωτικά και να κατανέμουν το παραγόμενο ελαιόλαδο με βάση την ελαιοπεριεκτικότητα του προσκομιζόμενου ελαιοκάρπου του κάθε παραγωγού.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι με το σύστημα αυτό, επεξεργάζονται τον ελαιόκαρπο όλα τα ελαιουργεία της Ισπανίας, ενώ με γρήγορο ρυθμό αυξάνονται και τα αντίστοιχα της Ιταλίας.
Βασική προϋπόθεση της εφαρμογής του συστήματος αυτού, είναι η λεπτομερής ενημέρωση των ελαιουργών και των παραγωγών για τα προσδοκώμενα οφέλη και η δυνατότητα του κάθε παραγωγού, κάνοντας μόνος του τις συγκρίσεις, να μεταβεί σταδιακά από το ένα σύστημα στο άλλο.

ΣΤΟΧΟΙ : ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΟΥ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ



Βελτίωση του παραγόμενου ελαιολάδου, λόγω της άμεσης επεξεργασίας του προσκομιζόμενου ελαιοκάρπου.

Αποφυγή της παραμονής του ελαιοκάρπου σε τσουβάλια, πολλές φορές πλαστικά, τα οποία στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο, συνθλίβουν τον καρπό και οδηγούν σε απώλειες και σε ανάπτυξη θερμοκρασιών υποβαθμίζοντας την ποιότητα του ελαιολάδου. Έχει καταγραφεί στις περιόδους αιχμής, ως μέσος όρος παραμονής του ελαιοκάρπου στο ελαιουργείο οι 48 ώρες. Στον χρόνο αυτό θα πρέπει να προστεθεί και ο χρόνος συγκομιδής, προκειμένου ο παραγωγός να συγκεντρώσει μια ικανοποιητική ποσότητα για να την προσκομίσει στο ελαιουργείο.

Με το σύστημα της κοινής άλεσης, η καθημερινή συγκομιδή, όσο μικρή και αν είναι, παραδίδεται στο ελαιουργείο και η επεξεργασία της γίνεται αυθημερόν.

Ο ελαιόκαρπος δεν εκτίθεται στις καιρικές συνθήκες και το παραγόμενο ελαιόλαδο προέρχεται πάντα από υγιή και φρέσκο ελαιόκαρπο, διατηρώντας έτσι αναλλοίωτα τα φυσικά χαρακτηριστικά του.

Ο μικρός χρόνος που μεσολαβεί από την συγκομιδή του ελαιοκάρπου έως την επεξεργασία του και ο τρόπος αποθήκευσης του σε ανοξείδωτα σιλό, βοηθούν ώστε να παραχθεί ελαιόλαδο χαμηλότερης οξύτητας.

Η άμεση επεξεργασία του ελαιοκάρπου δεν επιτρέπει την οξείδωση (τάγγισμα) που δημιουργείται όταν τα προϊόντα έρχονται σε επαφή με το οξυγόνο και το φως. Έτσι, όσο πιο σύντομα γίνει η επεξεργασία του ελαιοκάρπου, τόσο πιο ανθεκτικό θα είναι το παραγόμενο ελαιόλαδο στο χρόνο και πιο πλούσιο στην οσμή και στην γεύση του.

Λόγω του ότι η μάλαξη της ελαιόπαστας γίνεται σε μαλακτήρες που διατηρούν συνεχώς την μέγιστη πληρότητά τους, επιτυγχάνεται η βέλτιστη – ομοιόμορφη και χωρίς κτύπημα – μάλαξη (αποφυγή δημιουργίας γαλακτωμάτων) και η δυνατότητα διατήρησης χαμηλών και σταθερών θερμοκρασιών, βασική προϋπόθεση για την παραγωγή υψηλής ποιότητας ελαιολάδου.

Αποφεύγεται η υποβάθμιση του παραγόμενου ελαιολάδου, λόγω απαιτήσεων πολλές φορές των παραγωγών, για υψηλότερες θερμοκρασίες επεξεργασίας, ελπίζοντας σε αυξημένη απόδοση του ελαιοκάρπου τους.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΤΕΡΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΙΟΥΡΓΕΙΟΥ

Οικονομικότερη λειτουργία του ελαιουργείου, λόγω της συνεχούς λειτουργίας του και της δυνατότητας διαφοροποίησης του χρόνου παραλαβής του ελαιοκάρπου με τον χρόνο επεξεργασίας του.

Πλήρης εκμετάλλευση της ωριαίας δυναμικότητας του μηχανολογικού εξοπλισμού και ελαχιστοποίηση των απωλειών σε ελαιόλαδο, λόγω της συνεχούς πληρότητας και λειτουργίας των μαλακτήρων και του ντεκάντερ.

Αύξηση της ανταγωνιστικότητας της επιχείρησης λόγω μείωσης του κόστους λειτουργίας, της αύξησης της ποιότητος και της ποσότητος του παραγόμενου ελαιολάδου και της δυνατότητας εξυπηρέτησης περισσότερων πελατών.

Έλεγχος της απόδοσης και της σωστής λειτουργίας του μηχανολογικού εξοπλισμού, λόγω της δυνατότητας χρησιμοποίησης νέων τεχνολογικών μεθόδων (έλεγχος ελαιοπεριεκτικότητος ελαιοκάρπου, θερμοκρασιών, βιομηχανικής απόδοσης κ.λπ.).

Μείωση του χρόνου παραμονής των ελαιοπαραγωγών στο ελαιουργείο.

Δυνατότητα επέκτασης της επιχείρησης και σε άλλες περιοχές, εκτός αυτής του ελαιουργείου, με την δημιουργία σταθμών παραλαβής.

Δυνατότητα προσδιορισμού του βέλτιστου χρόνου συγκομιδής. (μέγιστη ελαιοπεριεκτικότητα).

Δυνατότητα ημερήσιας εξυπηρέτησης μεγαλύτερου αριθμού παραγωγών.

Μείωση χρόνου εργασίας λόγω :

– αποφυγής της καταμέτρησης των σακιών ελαιοκάρπου του κάθε παραγωγού και της μεταφοράς τους από τον χώρο αποθήκευσης στον χώρο επεξεργασίας,
– αποφυγής του διαχωρισμού της ελαιόπαστας στους μαλακτήρες ανά παραγωγό (γέμισμα και τροφοδοσία ντεκάντερ ανά μαλακτήρα) και αποφυγής όλων των ενδιάμεσων σταδίων παρακολούθησης λόγω της συνεχούς ροής της επεξεργασίας από το σημείο παραλαβής του ελαιοκάρπου έως την αποθήκευση του ελαιολάδου,
– αποφυγής ζύγισης του παραγόμενου ελαιολάδου ανά παραγωγό για την κατανομή και την λήψη των εκθλιπτικών δικαιωμάτων του ελαιουργείου,
– της δυνατότητας καθορισμού διαφορετικών ωραρίων παραλαβής του ελαιοκάρπου με αυτά για την επεξεργασία του.

Με βάση στοιχεία μετρήσεων, προκύπτει ότι εφαρμόζοντας ένα ελαιουργείο το σύστημα της κοινής άλεσης, θα αυξήσει την δυναμικότητα του κατά 55% – 60%, θα μειώσει τις ώρες λειτουργίας του κατά 40% – 45%, ενώ θα υπάρξει και ταυτόχρονη μείωση προσωπικού ανάλογα με τον αριθμό θέσεων παραλαβής που θα δημιουργηθούν.

Μείωση των ωρών εργασίας, λόγω του ότι αποφεύγεται :

– η μεταφορά του ελαιοκάρπου από την θέση αποθήκευσης στο σημείο τροφοδοσίας του συγκροτήματος,
– ο έλεγχος και η παρακολούθηση πληρότητας των μαλακτήρων, ο διαχωρισμός της ελαιόπαστας ανά παραγωγό, η τμηματική τροφοδοσία του ντεκάντερ και το ξέπλυμα των μαλακτήρων με νερό, προκειμένου να δεχθούν την ελαιόπαστα του επόμενου παραγωγού,
– η συνεχής μέτρηση της οξύτητας ανά παραγωγό (με το σύστημα της κοινής άλεσης αυτό μπορεί να γίνεται περιοδικά), όπως επίσης και η συνεχής ζύγιση του ελαιολάδου, η οποία με το σύστημα της κοινής άλεσης γίνεται αυτόματα κατά την διάρκεια εξαγωγής του ελαιολάδου από τον διαχωριστήρα.

Μείωση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και αναλωσίμων υλικών, λόγω της συνεχούς, μειωμένης και ταυτόχρονης λειτουργίας όλου του μηχανολογικού εξοπλισμού για επεξεργασία ίδιας ποσότητας ελαιοκάρπου.

Με βάση όλες τις παραπάνω αναφορές, το συνολικό κόστος λειτουργίας με το σύστημα της μεμονωμένης άλεσης, είναι σχεδόν διπλάσιο από αυτό της κοινής άλεσης.

ΟΦΕΛΗ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ

Θα παραλάβει περισσότερο ελαιόλαδο, αφού υπάρχει ελαχιστοποίηση των απωλειών λόγω της συνεχούς λειτουργίας του μηχανολογικού εξοπλισμού και της δυνατότητας μείωσης του εκθλιπτικού δικαιώματος.

Το ελαιόλαδο που θα παράγει, θα είναι καλύτερης ποιότητας, λόγω των συνθηκών αποθήκευσης και επεξεργασίας του ελαιοκάρπου.

Θα κερδίσει χρόνο, αφού δεν απαιτείται να παραμείνει στο ελαιουργείο για την επεξεργασία του ελαιοκάρπου του.

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ – ΚΟΣΤΟΣ

Για την παραλαβή
Για κάθε θέση παραλαβής ελαιοκάρπου, απαιτείται η προμήθεια μίας μεταφορικής ταινίας μεγάλης δυναμικότητας.
Η μέση τιμή της ταινίας αυτής ανέρχεται σε 6.000 ευρώ.

Για την αποφύλλωση
Για την αποφύλλωση του ελαιοκάρπου απαιτείται η τοποθέτηση ενός αποφυλλωτηρίου στην μεταφορική ταινία και ενός συστήματος με δύο αποφυλλωτήρια.
Η μέση τιμή του εξοπλισμού αυτού ανέρχεται σε 8.000 ευρώ.

Για την ζύγιση και καταγραφή των στοιχείων
Ο κάθε παραγωγός παραλαμβάνει με τα στοιχεία του, το ζυγολόγιο της καθαρής ποσότητας του ελαιοκάρπου που παρέδωσε. Τα στοιχεία του ζυγολογίου, καταγράφονται αυτόματα και καταχωρούνται συγκεντρωτικά σε αρχείο, τόσο ανά παραγωγό, όσο και στο σύνολό τους.
Η μέση τιμή του συστήματος ζύγισης και καταγραφής για κάθε θέση παραλαβής, ανέρχεται σε 4.000 ευρώ.

Για λήψη δείγματος καρπού
Για κάθε θέση, απαιτείται για την συλλογή του δείγματος καρπού, προκειμένου να γίνει ο έλεγχος ελαιοπεριεκτικότητας, ένας δειγματολήπτης.
Σε απλή μορφή (σωλήνας), η μέση τιμή του ανέρχεται σε 150 ευρώ.

Για την μέτρηση της ελαιοπεριεκτικότητας.
Για την μέτρηση της ελαιοπεριεκτικότητας, υπάρχουν συσκευές που δίνουν άμεσα και με μεγάλη ακρίβεια την περιεκτικότητα σε ελαιόλαδο του προσκομιζόμενου ελαιοκάρπου. Έτσι, αποδίδεται με ακρίβεια στον κάθε παραγωγό, το ελαιόλαδο που περιέχει ο ελαιόκαρπος που παρέδωσε.
Συσκευές τελευταίας τεχνολογίας μπορούν να μετρήσουν ταυτόχρονα και την οξύτητα του ελαιολάδου.
Η μέση τιμή της συσκευής αυτής ανέρχεται σε 30.000 ευρώ.

Για την τροφοδοσία του σιλό αποθήκευσης
Για την μεταφορά του ελαιοκάρπου στο σιλό αποθήκευσης, απαιτείται η τοποθέτηση μεταφορικής ταινίας ή κοχλιών μεγάλου βήματος.
Η μέση τιμή του εξοπλισμού αυτού ανέρχεται σε 5.000 ευρώ.

Για σιλό αποθήκευσης του ελαιοκάρπου
Ο ελαιόκαρπος που παραλαμβάνεται, αποφυλλωμένος πλέον, αποθηκεύεται σε ανοξείδωτο σιλό, απ’ όπου οδηγείται στην γραμμή παραγωγής.
Για σιλό χωρητικότητας 100 κυβικών μέτρων, η μέση τιμή ανέρχεται σε 23.000 ευρώ.

Για την μεταφορά του ελαιοκάρπου προς επεξεργασία
Για την μεταφορά του συγκεντρωμένου ελαιοκάρπου στην μονάδα παραγωγής, απαιτείται η τοποθέτηση μιας μεταφορικής ταινίας ή κοχλιών μεγάλου βήματος.
Η μέση τιμή του εξοπλισμού αυτού, ανέρχεται σε 10.000 ευρώ.

Για το σύστημα ζύγισης ελαιολάδου
Για την αυτόματη και συνεχή ζύγιση και καταγραφή του παραγόμενου ελαιολάδου, απαιτείται η προμήθεια ενός ζυγιστικού συστήματος, διπλού κάδου.
Η μέση τιμή του συστήματος αυτού υπολογίζεται σε 4.000 ευρώ.

Συνολική αξία εξοπλισμού για 2 θέσεις παραλαβής:

Η συνολική αξία του εξοπλισμού κοινής άλεσης με 2 θέσεις παραλαβής είναι :
Για την παραλαβή του ελαιοκάρπου …………….. 2 x 6.000 = 12.000
Για την αποφύλλωση ………………………………. 2 x 8.000 = 16.000
Για την ζύγιση …………………………………………. 2 x 4.000 = 8.000
Για την λήψη δείγματος ………………………………….. 2 x 150 = 300
Για την μέτρηση της ελαιοπεριεκτικότητας ……..1 x 30.000 = 30.000
Για την τροφοδοσία του σιλό αποθήκευσης …….. 2 x 5.000 = 10.000
Για το σιλό αποθήκευσης του ελαιοκάρπου …… 1 x 23.000 = 23.000
Για την μεταφορά προς επεξεργασία …………… 1 x 10.000 = 10.000
Για το σύστημα ζύγισης του ελαιολάδου …………. 1 x 4.000 = 4.000

Συνολικό κόστος εξοπλισμού : 113.300 ευρώ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Με βάση τα παραπάνω και από στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από ελαιουργεία που επεξεργάζονται τον ελαιόκαρπο με το σύστημα της κοινής άλεσης, προκύπτει ότι :

– θα παραχθεί καλύτερης ποιότητας ελαιόλαδο,
– θα παραληφθεί μεγαλύτερη ποσότητα ελαιολάδου,
– το ελαιουργείο θα έχει όφελος έως και 4% επί του παραγόμενου ελαιολάδου, μέρος του οποίου μπορεί να αποδοθεί στους πελάτες, ως επιπλέον κίνητρο,
– θα έχει μείωση κόστους λειτουργίας (μηχανολογικός εξοπλισμός και προσωπικό) έως και 55%,
– το ελαιουργείο εξυπηρετεί, με τις ίδιες ώρες λειτουργίας, περισσότερους παραγωγούς.

Έχει παρατηρηθεί, ότι, καθορίζοντας ως ώρες λειτουργίας για την επεξεργασία του ελαιοκάρπου, τις ώρες από 10:00 έως 19:00 και ως ώρες παραλαβής τις ώρες από 15:00 έως 18:00, παρουσιάζεται η βέλτιστη απόδοση του συστήματος.

Λαμβάνοντας υπ’ όψη όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την τιμή πώλησης του ελαιολάδου και την επιτακτική ανάγκη εξυγίανσης των οικονομικών συνθηκών του κλάδου, γίνεται αντιληπτό ότι τα οφέλη που δημιουργεί η επεξεργασία του ελαιοκάρπου με κοινή άλεση, καθιστούν την εφαρμογή της μονόδρομο και επιβεβλημένη για την οικονομική βιωσιμότητα των ελαιουργείων.

Γιάννης ΝιταδώροςΠολιτικός μηχανικός - συγκοινωνιολόγος

Σχετικά άρθρα

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button
Close